تحلیل رفتار حفاظت از خاک در جالیزکاران دهستان دشتروم، شهرستان بویراحمد: کاربرد تئوری انگیزش حفاظت
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد ترویج کشاورزی، دانشکدهی کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
2 استاد ترویج و توسعهی کشاورزی، دانشکدهی کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
doi
چکیده
فرسایش خاک یکی از چالش های اساسی توسعه کشاورزی است که جهت جلوگیری از آن، لازم است رفتار حفاظت از خاک را در بین کشاورزان بهبود بخشید. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تحلیل رفتار حفاظت از خاک جالیزکاران دشتروم با استفاده از مدل توسعهیافته تئوری انگیزش حفاظت صورت پذیرفت. روش انجام این پژوهش کمّی و به شیوه پیمایش بود. جامعهی آماری پژوهش جالیزکاران دهستان دشتروم واقع در شهرستان بویراحمد بودند (N=197) که تعداد 120 نفر از آنها با استفاده از فرمول کوکران به عنوان نمونه آماری تعیین و مورد مطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری دادهها در این پژوهش پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی صوری پرسشنامه توسط پانلی از متخصصان دانشگاهی و بخش اجرا تأیید شد و پایایی آن نیز با انجام مطالعهای راهنما و محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (0/93 -0/65) به دست آمد. یافته ها نشان داد جالیزکاران مورد مطالعه از رفتار حفاظت خاک متوسطی برخوردارند. نتایج آزمون برازش مدل توسعهیافته تئوری انگیزش حفاظت به شیوه حداقل مربعات جزئی نیز نشان داد که در مجموعه شاخصهای NFI و SRMR در سطح مطلوبی قرار دارند و مؤلفههای این تئوری قادر به تبیین 18 درصد از تغییرات واریانس رفتار حفاظت از خاک جالیزکاران بودند که در این میان متغیر «شدت درک شده» بیشترین سهم را به خود اختصاص داد.با توجه به تأثیر «شدت درک شده» بر رفتار حفاظت خاک، پیشنهاد میشود که کشاورزان با استفاده از نماسازیهای تصویری و برنامههای ترویجی از عواقب عدم توجه به فرسایش خاک در مزارع مطلع شوند.
