تأثیر دلبستگی مکانی و عادت‌های فرهنگی بر رفتار زیبایی‌شناسی ‌زیست‌محیطی از دیدگاه روستاییان استان کرمانشاه

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استادیار گروه نوآوری وکارآفرینی، پژوهشکده مطالعات فناوری های نوین، سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران.

3 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

4 دانشیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
چکیده

امروزه بررسی مداخله‌گری‌ انسان در طبیعت و اثرات و پیامدهای ناشی از تأثیر رفتار انسانی بر محیط­ زیست طبیعی و مصنوعی به شدت مورد توجه قرار گرفته است. در این میان، توجه به بعد زیبایی‌شناسی ‌زیست­ محیطی در مقایسه با سایر ابعاد مرتبط با موضوعات منابع طبیعی، کمتر مورد توجه بوده است. هدف این مطالعه بررسی تأثیر دلبستگی مکانی و عادت ­های فرهنگی بر رفتار زیبایی‌شناسی محیط‌ زیستی از دیدگاه روستاییان استان کرمانشاه بود. این تحقیق از نوع علّی ـ رابطه‎ ای است که با استفاده از فن پیمایش انجام گرفت. جامعه‏ آماری، روستاییان استان کرمانشاه (1725956=N) بودند که تعداد 385 نفر از آن‏ ها با استفاده از جدول کرجسی و مورگان و روش نمونه‏ گیری تصادفی طبقه ‎ای با انتساب متناسب انتخاب شدند. یافته‎ ها حاکی از وجود رابطه‏ معنی ‏دار میان "رفتار زیبایی‏ شناسی زیست‏ محیطی" با متغیرهای "دلبستگی مکانی" و "عادت‌های فرهنگی زیست‌محیطی" بود. نتایج حاصل از تحلیل مسیر نشان داد که دلبستگی مکانی دارای بیشترین توانایی برای پیش ‎بینی رفتار زیبایی‏ شناسی محیط ‏زیستی است (0.398=ß). در این راستا، متغیرهای مستقل پژوهش، قادر به تبیین 30.5 درصد واریانس رفتار زیبایی ‏شناسی زیست‌محیطی بودند. با توجه به نتایج این پژوهش، می­ توان ادعا کرد تمرکز بر عادت­ های فرهنگی به‌ویژه در زمینه جلب مشارکت روستاییان در حفظ زیبایی طبیعی و بروز رفتارهای محیط­ زیست­ گرایانه به‌ویژه در کاهش آلودگی منظر، می ­تواند بسیار مؤثر باشد.