فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعه دریامحور یکی از راهبردهای کلیدی جمهوری اسلامی ایران در راستای بهره‌برداری بهینه از ظرفیت‌های اقتصادی، تجاری و ژئوپلیتیکی کشور است. بنادر به‌عنوان گره‌های حیاتی زنجیره تأمین و حمل‌ونقل دریایی، نقش اساسی در تحقق این راهبرد ایفا می‌کنند. در این پژوهش، با استفاده از رویکرد تحلیل سیستمی، فعالیت‌های بندری ایران از ابعاد کارکردی ـ ساختاری مورد بررسی قرار گرفته است و به شناسایی ضعف‌های ساختاری موجود در هریک از زیرکارکردهای حوزه فعالیت‌های بندری پرداخته شده است تا درنهایت با ارائه راهکارهای سیاستی و بهبود و اصلاح این زیرکارکردها، کارکردهای نهایی محقق شوند و در انتها هدف اصلی یعنی توسعه دریامحور محقق گردد. نتایج تحلیل نشان می‌دهد که پایین‌بودن میزان ترافیک کانتینری نسبت به کشورهای منتخب منطقه، توجه ناکافی به هوشمندسازی بنادر، سرمایه‌گذاری پایین بخش خصوصی در بنادر کشور و پایین‌بودن سهم کشور از بازار منطقه‌ای بانکرینگ ازجمله مهم‌ترین چالش‌های اصلی توسعه دریامحور کشور در بخش فعالیت‌های بندری به‌شمار می‌آیند. در راستای رفع چالش‌های احصاء‌شده، مهم‌ترین راهکارهای سیاستی ازجمله استفاده از دیپلماسی منطقه‌ای در افزایش ترافیک کانتینری (کالاهای خاص)، تدوین و پیاده‌سازی مدل سرمایه‌‎گذاری شرکت‌های دانش‌بنیان متناسب با شرایط بنادر کشور، ایجاد نظام سرمایه‌گذاری مطلوب با محوریت جذب سرمایه، انعقاد قراردادهای ارزی ریالی و ارائه تضامین اصل سرمایه از طریق صندوق توسعه ملی برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاران و افزایش ظرفیت تولید سوخت‌های کم سولفور با قیمت رقابتی پیشنهاد شده است. اجرای این راهکارها می‌تواند به تقویت جایگاه ایران در تجارت دریایی منطقه‌ای و بین‌المللی کمک کرده و مسیر توسعه پایدار دریامحور را هموار سازد.