طراحی فرایند بودجهریزی مبتنی بر آمایش در حوزه حملونقل در راستای سیاستهای کلی آمایش سرزمین
نویسندگان
1 دانشگاه تبریز
2 دانشگاه تبریز
3 دانشگاه تبریز
4 دانشگاه تبریز
doi
10.30507/jmsp.2025.523908.2820چکیده
در ماده (7) سند ملی آمایش سرزمین بر تدوین برنامههای توسعه منطقهای، برنامههای توسعه پنجساله اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و همچنین تنظیم بودجههای سالانه در راستای تحقق اهداف آمایش تأکید شده است. بااینحال، بودجه سال 1402 بهعنوان اولین بودجه پس از تصویب آمایش سرزمین در ارتباط با این برنامه تنظیم نشده است. پیوند بین برنامه و بودجه در چهارچوب سیستمهای بودجهریزی با افق زمانی بلندمدتتر حاصل میشود. چهارچوب مخارج میانمدت (MTEF) الگویی برای تعریف یک سازوکار نهادی برای تهیه و تصویب بودجه در میانمدت است. این مقاله، برای نخستینبار با بهکارگیری چهارچوب مخارج میانمدت و با هدف ایجاد ارتباط معنادار بین نظام بودجهریزی با سیاستگذاری و برنامهریزی کشور، به طراحی فرایند بودجهریزی آمایشمبنا (SPBB) بهعنوان یک نظام بودجهریزی چندساله و ارائه سازوکاری جدید برای تخصیص منابع بر اساس اولویتهای توسعهای منطقهای و فضایی در سطح ملی پرداخته است. همچنین، بهعنوان مطالعه موردی با مبنا قرار دادن سند آمایش استان آذربایجان شرقی و اولویتبندی طرحهای عمرانی ملی و استانی آن در سال 1402، نحوه اجرای این الگو برای بخش حملونقل این استان را مورد بررسی قرار داده است. نتایج نشان میدهد، در بودجهریزی مبتنی بر آمایش، بودجههای سالانه بهعنوان ابزار اجرایی برنامههای بلندمدت عمل میکنند. بهطوریکه، تخصیص بودجه بر اساس اولویتهای توسعه و در راستای تحقق سیاستهای کلی آمایش سرزمین صورت میگیرد.