فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نظام‌های بهره‌برداری در بخش کشاورزی ایران از دیرباز، نقش مهمی را در ترکیب و تخصیص منابع انسانی، فیزیکی و محیطی ایفا کرده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی نظام بهره‌برداری مطلوب در بخش کشاورزی استان کهگیلویه و بویراحمد با توجه به معیارهای اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیکی می‌باشد. برای گردآوری اطلاعات مورد نیاز از تکنیک دلفی و تکمیل پرسشنامه از طریق برگزاری جلسات توجیهی با مشارکت و هم‌اندیشی 34 نفر از خبرگان استان (شامل کارشناسان نظام بهره‌برداری، سازمان تعاون روستایی، مدیران تعاونی‌ها و اتحادیه‌های تولیدی و کشاورزان منتخب) استفاده گردید. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها، از روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) بهره گرفته شد. نتایج این پژوهش نشان داد که بر اساس مجموع سه معیار اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیکی و 18 زیر معیار مورد مطالعه، از بین نظام‌های بهره‌برداری، نظام بهره‌برداری «تعاونی مشاع» به عنوان پر اهمیت‌ترین گزینه، با وزن نسبی 0/293 حائز رتبه اول بود. نظام بهره‌برداری «کشت و صنعت» به عنوان کم اهمیت‌ترین گزینه با وزن نسبی 0/143 حائز رتبه پنجم بود. افزون بر این، نظام‌های بهره‌برداری «سهامی زراعی»، «دهقانی» و «تعاونی تولید» به ترتیب در رتبه‌های دوم، سوم و چهارم اهمیت قرار داشتند؛ بنابراین با رویکرد توسعه تعاونی‌های مشاع با اولویت اول و تأسیس شرکت‌های سهامی زراعی با اولویت دوم، می‌توان ضمن مشارکت بیشتر روستاییان در امر تولید محصولات و توسعه پایدار کشاورزی و نیز به‌کارگیری مکانیزاسیون و روش‌های نوین کشاورزی، از خرد شدن بیشتر زمین‌های کشاورزی در شرایط فعلی جلوگیری نمود.