برآورد اثرگذاری عوامل مؤثر بر تابآوری تولید محصولات راهبردی منتخب کشاورزی ایران
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده حکمرانی دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.30507/jmsp.2025.501067.2788چکیده
امروزه با توجه به شرایط پیوسته درحالتغییر در جهان، مسئله تابآوری تولید محصولات راهبردی کشاورزی در ایران در راستای تأمین امنیت غذایی کشور ضروری به نظر میرسد. بر اساس تحقیقات انجام شده، عوامل بسیاری بر تابآوری تولید کالاهای راهبردی کشاورزی ایران اثرگذار است که برخی عوامل درونی و برخی دیگر بهصورت برونزا بر تابآوری تولید محصولات اثرگذار هستند؛ بنابراین مطالعه پیشرو تلاش میکند با بررسی مطالعات سابق و بهرهگیری از روشهای آماری سنجی و تخمین در قالب الگوی دادههای تابلویی به شناسایی عوامل اثرگذار بر تابآوری تولید کالاهای راهبردی کشاورزی در ایران و محاسبه میزان اثرگذاری هریک از آنها بر تابآوری تولید بپردازد. برای اینمنظور دادههای 9 محصول راهبردی (گندم، جو، روغن، برنج، گوشت قرمز، گوشت مرغ، شیر، تخم مرغ، پنبه) طی سالهای 1402-1381 مورد استفاده قرار گرفته و الگو در قالب دو الگوی مجزای محصولات زراعی و دامی برآورد شده است. نتایج حاصل از برآورد الگوهای تحقیق نشان میدهد که سطح زیرکشت، قیمت فروش محصولات، میزان بارندگی، میزان یارانه تخصیصی و میزان استفاده از نهادههای تولیدی بیشترین اثرها را بر تابآوری تولید محصولات زراعی و دامی داشته و تحریمهای اقتصادی، تحقیق و توسعه، ضریب جینی به میزانی کمتر بر تولید محصولات راهبردی کشاورزی اثرگذار بودهاند.