تقابل آرمان‌گرایی درونی و واقع گرایی بیرونی در سیاست خارجی ایران در پرتو تحولات جدید

نویسندگان

1 پژوهشگر ارشد مرکز پژوهش‌های علمی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه و نامزد دیافت درجه دکترای علوم سیاسی از دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

به نظر می‌رسد سیاست خارجی ایران همواره متأثر از آرمان‌گرایی در محیط داخلی و واقع‌گرایی در محیط خارجی بوده است. در حالی که محیط داخلی و تحولات سیاسی آن به دلایل تاریخی و فرهنگی؛ آرمان‌گرایی و بلندپروازی و تبدیل شدن به قدرت برتر را به عنوان نقش اصلی سیاست خارجی تعریف کرده‌اند، محیط خارجی و تحولات آن مانعی در برابر این بلندپروازی بوده است. با توجه به افزایش اهمیت متغیرهای خارجی در دوران جهانی شدن و نیز پس از یازدهم سپتامبر، به نظر می‌رسد این تقابل بار دیگر خود را نشان داده است. نوشتار حاضر با نگاه از زاویه این تقابل چهار متغیر را در چهار سطح مختلف شناسایی کرده و ادعا می‌کند در سال‌های پیش رو توجه به این متغیرها در تدوین یک استراتژی کارآمد برای سیاست خارجی ایران ضروری می‌باشد، هر چند بعید به نظر می‌رسد تقابل دیرین آرمان‌گرایی و واقع‌گرایی در سیاست خارجی ایران به این زودی‌ها حل‌وفصل شود.