فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

احساسات خلاف‌واقع، مانند گناه و شرم، رفتار انسان را در تلاقی دنیای اجتماعی و اخلاقی شکل می‌دهند. چنین احساساتی این امکان را برای افراد فراهم می‌سازند تا با اندیشیدن به آنچه می‌توانست رخ دهد در برابر آنچه رخ داده، انتخاب‌های خود را مورد سنجش قرار دهند. سپس، با تامل در اینکه چگونه گزینه‌های دیگر می‌توانستند به نتایجی متفاوت ختم شوند، در پی اصلاح رفتار خود برمی‌آیند. در این مقاله چارچوبی منطقی برای صوری‌سازی این احساسات در حوزه هوش مصنوعی و سیستم‌های چندعاملی ارایه شده است. برای این منظور، نحو و معناشناسی طراحی شده که رفتار یک عامل را به دانش، هنجارها و معیارهای او گره می‌زند و از این راه، احساساتی چون گناه و شرم را به‌خوبی بازسازی می‌کند. این پژوهش، زمینه‌ای برای طراحی سیستم‌های هوشمندی فراهم می‌آورد که بتوانند پیچیدگی‌های انسانی و اصول اخلاقی جامعه را درک کرده و با آنها همگام شوند.