بررسی راهکارهای سیاستی برای اجرای قانون اداره مناطق آزاد ایران در راستای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی

نویسندگان

1 استادیار سیاستگذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبائی

2 سیاستگذاری عمومی دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.30507/jmsp.2025.508123.2792
چکیده

مناطق آزاد در جهان با هدف تسهیل تجارت، جذب سرمایه‌گذاری خارجی، توسعه صادرات و انتقال فناوری ایجاد شدند. این مناطق به ‌دلیل کاهش محدودیت‌‌های گمرکی، معافیت‌های مالیاتی و ایجاد زیرساخت‌‌های مناسب، نقش مهمی در رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال ایفا کرده‌اند. در ایران، قانون «چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری-صنعتی» در سال ۱۳۷۲ تصویب شد. شواهد مختلف نشان از ضعف در اجرای این قانون در سه دهه اخیر دارند. این پژوهش با هدف ارائه راهکارهای سیاستی برای اجرای قانون چگونگی اداره مناطق آزاد انجام شده است. پژوهش حاضر، کیفی بوده و داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌ با خبرگان جمع‌آوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شده‌اند. نتایج پژوهش نشان می‌‌دهد که برای اجرای این قانون نیاز به اصلاح قانون به‌منظور تطابق قانون مناطق آزاد با قوانین سرزمین اصلی، تقویت ‌کارآمدی و استقلال دبیرخانه مناطق آزاد، توسعه زیرساخت‌ها، تقویت نظام نظارت و ارزیابی، ثبات مدیریتی، ‌هماهنگی نهادهای حاکمیتی، هدفمندشدن معافیت‌های مالیاتی و گمرکی، مقابله با فشارها و لابی گروه‌های ذی‌نفع، مشارکت بخش خصوصی و توانمندسازی تخصصی مدیران و نیروی انسانی وجود دارد.