واکاوی وابستگی معیشتی کشاورزان به کشت و کار پنبه در استان گلستان

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 دانشکده مدیریت کشاورزی- دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان.

3 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
چکیده

این تحقیق با هدف ارزیابی سطح وابستگی معیشتی به کشت پنبه در بین کشاورزان استان گلستان انجام شد. اطلاعات لازم از 386 کشاورز پنبه­کار گردآوری شد. یک پرسشنامه­ محقق ­ساخته شامل مؤلفه­ های سنجش وابستگی تدوین شد که اعتبار صوری و محتوایی آن بر مبنای دیدگاه تیم تحقیق و کارشناسان مرکز تحقیقات پنبه مورد تأیید قرار گرفت. پایایی از طریق محاسبه آلفای­ کرونباخ برای بخش‌های مختلف پرسشنامه بین 0/70 تا 0/81 محاسبه و مورد تأیید قرار گرفت. یافته­ های پژوهش نشان داد که هر شش مؤلفه تدوین شده در قالب مدل مفهومی پژوهش، شامل وابستگی درآمدی/ مالی به کشت و کار پنبه"، "وابستگی شغلی (درک از اشتغال‌پذیری کشت و کار پنبه)"، "وابستگی اجتماعی/ مکانی به کشت‌ و کار پنبه"، "شبکه‌ رسمی و غیررسمی کسب و کار (سرمایه اجتماعی مرتبط با کشت‌ و کار پنبه)"، "قابلیت کسب و کار (درک از سهولت/ امکان‌پذیری کشت و کار پنبه)" و "چشم‌انداز مثبت کسب و کار (جهت‌گیری سازنده بلندمدت به کشت و کار پنبه)"، دارای رابطه معنی ­داری با سازه اصلی یعنی وابستگی به تولید پنبه به عنوان منبع اصلی معیشت بودند. نتایج سطح بندی وابستگی نشان داد که 73/06 درصد کشاورزان وابستگی زیاد،18/13 درصد، وابستگی متوسط و 8/81 درصد نیز وابستگی کمی به کشت و کار پنبه به عنوان منبع معیشتی خود دارند.