بازتفسیر وحدت شخصی وجود در پرتو ابتناء متافیزیکی؛ از ابهام تا وضوح

نویسندگان

1 گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف شهید مطهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه فلسفه و منطق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف شهید مطهری، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.58209/jpt.5.1.45
چکیده

ملاصدرا در چارچوب وحدت شخصی وجود، رابطه واجب و ممکنات را با مفاهیمی چون تجلیات و ظهورات تبیین کرده است. این مفاهیم نشان‌دهنده رابطه‌ای غیرعلّی هستند. با وجود سازگاری این مفاهیم با وحدت شخصی وجود، ابهام زبانی آنها ممکن است برداشت‌های متعددی ایجاد کند. این پژوهش، با رویکردی تحلیلی-انتقادی و مبتنی بر نظریه ابتناء متافیزیکی، تلاش دارد چارچوبی برای رفع این ابهامات ارایه دهد. ابتناء، با ویژگی‌هایی چون غیرعلّی‌بودن و فرادرون‌مفهومی‌بودن، امکان بازتعریف این مفاهیم صدرایی را فراهم می‌آورد و در وضوح‌بخشی به اصطلاحات ملاصدرا و تبیین رابطه واجب و ممکن موثر است. این پژوهش با تلفیق رویکردهای سنتی و تحلیلی، ظرفیت‌های ابتناء در نظریه صدرا را آشکار می‌سازد.