بررسی دانش بومی مردم پیرامون گیاهان دارویی و خوراکی با خواص دارویی سنندج (مطالعه موردی کوهستان و دهستان آبیدر)

نویسندگان

1 گروه مرتعداری

2 مرتع و آبخیزداری، مهندسی علوم مرتع، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران

3 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان/ دانشکده مرتع و آبخیزداری

4 معاون فرهنگی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22054/qjik.2023.68931.1323
چکیده

ارزیابی اتنوبوتانیکی در مراتع کوهستان آبیدر واقع در جنوب‌غربی شهرستان سنندج و دهستان محدوده‌ی آن وجود تنوع بسیار بالای اکولوژیکی از یک‌سو و رویکرد گسترده‌ی مردم به استفاده از گیاهان دارویی و طب سنتی از سوی دیگر، شناسایی و معرفی گیاهان دارویی و بومی منطقه و موارد استفاده‌ی آن‌ها را ضروری ساخت.مطالعات پیشتاز و پیمایش صحرایی، تهیه لیست گیاهان دارویی و خوراکی منطقه با منابع معتبر گیاه‌شناسی، مطالعات اسنادی و مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته، باورها و دانستنی‌های جوامع محلی و مستندسازی آن‌ها. برای هر گونه‌، خانواده‌ی گیاهی، نام علمی گونه، نام فارسی، نام محلی، خواص درمانی، اندام مورد استفاده و نحوه‌ی مصرف تدوین شد.شناسایی 215 گونه‌ی دارویی و خوراکی با ارزش دارویی متعلق به 49 خانواده‌ی گیاهی. از لحاظ فراوانی گونه‌های دارویی و خوراکی با خواص دارویی خانواده‌های Asteraceae با 64 گونه، Poaceae با 38 گونه و Apiaceae با 35 گونه دارای بیشترین فراوانی و فراوانی درصد توزیع همین ترتیب برقرارابوده ، برگ‌ها با 35% توزیع بیشترین استفاده و تهیه دمنوش بیشترین نوع مصرف، التیام دردهای مفصلی و رماتیسمی بیشترین مقدار فقدان مطالعات مستند اتنوبوتانیکی، لزوم حفاظت این گیاهان و ثبت و ضبط دانسته‌های مردم در رابطه با درمان‌های محلی