مهمترین پیش بینی کننده های ریسک سلامتی کشاورزان در مصرف سموم شیمیایی (مورد مطالعه کشاورزان سیبزمینیکار استان اردبیل)
نویسندگان
1 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران.
2 دانشیار گروه مهندسی آب و مدیریت کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 استادیار مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
doi
10.22034/iaeej.2021.261653.1578چکیده
در سال های اخیر، پذیرش کند روش های جایگزین سموم شیمیایی و گسترش آفات، پتانسیل ریسک سلامتی در مصرف سموم شیمیایی را میان کشاورزان به شدت افزایش داده است. از این رو، این تحقیق توصیفی-پیمایشی به تعیین مهمترین عوامل پیش بینی کننده ریسک سلامتی در مصرف سموم شیمیایی، میان کشاورزان سیب زمینی کار استان اردبیل پرداخت. روش نمونه گیری، چندمرحله ای بوده و حجم نمونه از میان جامعه آماری (N=4876)، بر اساس جدول بارتلت و همکاران، به تعداد 370 نفر تعیین شد. مطابق نتایج، کشاورزان در سموم شیمیایی مختلف، بیش مصرفی داشته و درصد قابل توجهی از کشاورزان (35/7 درصد) در گروه افراد با ریسک سلامتی بالا قرار داشتند. بیشترین میزان بیش مصرفی سموم، مربوط به کلرپریفوس و تری فلورالین بود؛ اما خطرناکترین سموم برای ریسک سلامتی، مربوط به کلرپریفوس و متریبوزین بود. مطابق مدل درخت تصمیم گیری و محاسبه شاخص ترکیبی، به ترتیب اندازه مزرعه، هنجار اجتماعی، ادراک از مضرات سموم شیمیایی و سابقه شرکت در دوره های آموزشی، مهم ترین متغیرهای پیش بینی برای شاخص ریسک سلامتی بودند. حمایت های آموزشی، فنی و اعتباری بیشتر از کشاورزان خرده مالک برای جایگزینی سموم شیمیایی پرخطر؛ دریافت بازخوردهای مداوم آموزشی از ادراک کشاورزان نسبت به مضرات بیش مصرفی سموم و بهبود هنجار اجتماعی با کسب همراهی معتمدان محلی و کشاورزان ماهر می تواند ریسک سلامتی کشاورزان در مصرف سموم شیمیایی را کاهش دهد.