شاهعلی بن عبدالعلی و ترجمۀ فارسی او از تذکرۀ مجالسالنفایس امیر علیشیر نوایی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.48308/hlit.2025.237175.1342چکیده
شاهعلی بن عبدالعلی چهارمین مترجم تذکرۀ مجالسالنفایس امیر علیشیر نوایی است که در این مقاله، هم احوال و آثار او بررسی شده و هم به ضرورت و روش تصحیح ترجمۀ او پرداخته شده است. این مترجم به احتمال قوی همان شاهعلی بن بنده علی کابلی معروف به شاهبیگ، مؤلف معیارالدرة است که از کابل به اکبرآباد رفته و اثر نامبرده را به نام حاکم مالوه، شاه شجاع درآورده، سپس به بلخ مهاجرت کرده و مجالسالنفایس را نه پس از سال 1006ق به نام دینمحمدخان بن جانیبیگ، حاکم هرات بلکه در سال 983ق به نام حاکم بلخ، دینمحمدخان بن پیرمحمدخان شیبانی ترجمه کرده و پس از مدتی به امرای اکبرشاه گورکانی، حاکم آگره پیوسته است. ترجمه شاهعلی نسبت به دو ترجمۀ قبلی، هشتبهشت و لطایفنامه مشتمل بر سرگذشتهای بیشتری از مجالسالنفایس است. از این ترجمه دو نسخۀ خطی که هرکدام تحریری جداگانه است، در کتابخانۀ موزۀ ملّی کراچی و کتابخانۀ ملّی لندن نگهداری میشود. افتادگی صفحۀ اول نسخۀ کراچی باعث شده تا آن را بهاشتباه ترجمۀ ناشناسی از مجالسالنفایس معرفی کنند.