سازمان ملل متحد: 60 سال خدمت در تأمین همکاری و مشارکت بین‌المللی بشر‌دوستانه

نویسندگان

1 استادیار حقوق بین‌الملل عمومی، دانشگاه بارسلونا

doi
چکیده

از اواخر قرن نوزدهم، تلاش جهان در توجه به مسائل بشردوستانه بین‌المللی به عنوان یک مصلحت آشکارا شدت گرفته است. در عمل نیز سازمان ملل متحد بیشتر برنامه‌های خود را در حوزه مسائل انسان‌دوستانه منحصر نموده است. به همین دلیل از هنگام تأسیس این سازمان در سال 1945 با تشکیل اداره امداد و توان‌بخشی ملل متحد، همکاری و مشارکت بین‌المللی ناظر به انجام کمک‌های بشردوستانه یا کمک به افراد آسیب‌پذیر تبلیغ می‌گردید. مجمع عمومی و ارکان آن و همچنین شورای اقتصادی و اجتماعی، نهادهایی هستند که به موجب سند تأسیسی خود یعنی منشور ملل متحد، مسئولیت تأمین همکاری و مشارکت بهینه را در زمینه‌های بشردوستانه به عهده دارند. نویسنده معتقد است که اقدامات اخیر شورای امنیت در این زمینه، یک واقعیت غیر‌مترقبه است که باید با توجه به حیطه اختیار این سازمان مورد تجزیه و تحلیل قرار بگیرد. مطالعه چشم‌انداز تاریخی اقدامات سازمان ملل متحد، معنای مفهوم حقوقی مصلحت یعنی مشارکت بین‌المللی در امور بشردوستانه را به ما می‌شناساند. یکی از عناصر مهم این مفهوم، سازوکارهای سازمان ملل متحد در تأمین و تنظیم کمک‌های بشردوستانه به قربانیان حوادث می‌باشد. این نظام متشکل از قواعد و مقررات حقوقی متعددی است که اعضای سازمان وخود سازمان مکلف به رعایت آن هستند. نویسنده مدعی است نباید اصرار دولت‌ها را در اظهارنظرهای سیاسی خود در رابطه با توسیع و عمومیت امور بشردوستانه با کارکردهای بشردوستانه‌ای که از سوی دولت‌های عضو به سازمان های تابع سازمان ملل متحد تفویض شده است اشتباه نمود. سازمان ملل متحد یک نهاد بشردوستانه در خدمت قدرت‌های بزرگ جهان نیست، بلکه رسالت اصلی این سازمان، حفظ صلح و امنیت بین‌المللی است.