شناسایی راهکارهای سازگاری کشاورزان با تغییر اقلیم برای بهرهبرداری پایدار از منابع آب بخش کشاورزی در خراسان جنوبی
نویسندگان
1 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 دکتری ترویج کشاورزی دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
چکیده
تغییرات اقلیمی اخیراً اثرات متعددی را در بسیاری از نقاط جهان از خود برجای گذاشته است و ایران نیز از این تغییرات وسیع در امان نبوده است. یکی از راه های کاهش تأثیر این پدیده، سازگاری کشاورزان با تغییرات آب و هوایی است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر شناسایی راهکارهای سازگاری کشاورزان استان خراسان جنوبی با تغییرات اقلیمی بود. در این مطالعه از روش آمیخته اکتشافی استفاده شد. نمونه گیری در فاز کیفی بهصورت هدفمند شروع شد و به روش گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده های کیفی با استفاده از روش گراندد تئوری و دیگر روش های کیفی جمع آوری شدند و مؤلفهها استخراج شدند. در بخش کمی، کشاورزان با استفاده از روش نمونه گیری چند مرحله ای با انتساب متناسب انتخاب شدند و در قالب پرسشنامه محقق ساخته مورد پرسش قرار گرفتند. داده های گردآوری شده با استفاده از بسته های نرمافزاری SPSS و LISREL مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. بر اساس نتایج، راهکارهای سازگاری در پنج عامل آموزشی و ترویجی، مدیریتی، نهادی و زیرساختی، فنی و زراعی و اقتصادی و مالی گروه بندی شدند و اولویت اول به راهکارهای نهادی و زیرساختی اختصاص یافت. در نهایت، مدل ساختاری تحلیل عاملی تأییدی و مدل مفهومی مربوط به راهکارهای سازگاری کشاورزان با تغییر اقلیم نیز ترسیم گردید.