سنجش آسیب‌پذیری اجتماعی کشاورزان نسبت به خشکسالی (مورد مطالعه: شهرستان‌های کرمانشاه، جوانرود و گیلانغرب)

نویسندگان

1 استادیار گروه توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.

3 استادیار، گروه توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران.

doi
چکیده

خشکسالی یکی از مهم‌ترین تهدیدها و بلایای طبیعی است که تأثیر قابل‌توجهی بر اکوسیستم‌ها، معیشت مردم و توسعه اقتصادی و اجتماعی کشورها دارد.  آسیب‌پذیری کشاورزان نسبت به خشکسالی با توجه به محل زندگی و نوع محصول می‌تواند متفاوت باشد. لذا برای مدیریت بهتر پدیده خشکسالی و کاهش آسیب‌پذیری کشاورزان، باید مناطق آسیب‌پذیرتر مشخص گردند.این در حالی است که در اکثر مطالعات انجام شده در زمینه‎ ی آسیب‌پذیری کشاورزان نسبت به خشکسالی، به بعد اجتماعی آن کمتر پرداخته شده است. بنابراین هدف از این پژوهش ارزیابی آسیب‌پذیری اجتماعی کشاورزان گندم‌کار نسبت به خشکسالی در سه منطقه از استان کرمانشاه بود که دارای شدت‌های متفاوت خشکسالی (شدید، متوسط و خفیف) بودند. حجم نمونه بر اساس جدول کرجسی و مورگان 375 نفر تعیین شد و نمونه‌گیری به‌صورت طبقه‌ای چند مرحله‌ای انجام شد. برای ارزیابی آسیب‌پذیری اجتماعی کشاورزان از فرمول می بار و والدز بهره گرفته شد. بر اساس نتایج می‌توان استنباط کرد که شاخص‌های تنوع محصول، مشارکت، استرس، وضعیت تغذیه، نوع سیستم آبیاری، سیستم هشدار و دانش اقدامات مقابله با خشکسالی بیشترین تأثیر را بر میزان آسیب‌پذیری اجتماعی کشاورزان داشتند. به‌علاوه، کشاورزان شهرستان گیلانغرب بیشترین آسیب‌پذیری اجتماعی را تجربه کردند.