بررسی نظام حکمرانی خدمات رسانه‌ای صوت و تصویر در ایران بر پایه نگاشت نهادی اسناد بالادستی

نویسندگان

1 دانشیار گروه سیاست اطلاعات، پژوهشکده جامعه و اطلاعات، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران

2 استادیار 'گروه مدیریت فناوری اطلاعات، پژوهشکده فناوری اطلاعات، پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک)، تهران، ایران

doi
10.30507/jmsp.2024.436170.2688
چکیده

این مطالعه با هدف تبیین تحلیل نهادی و به‌طور خاص رویکرد نگاشت نهادی به‌عنوان یک رویکرد مؤثر برای بررسی و طراحی نظام حکمرانی خدمات رسانه‌ای صوت و تصویر انجام گرفته است. در این راستا، برای ارائه تصویر کاملی از نظام حکمرانی خدمات رسانه‌ای صوت و تصویر ایران با استفاده از نگاشت نهادی، از ترکیب دو ماتریس نهادها - نهادها و نهادها – کارکردها استفاده شده است. برای ایجاد این ماتریس‌ها، ابتدا با استفاده از مرور مطالعات گذشته و از طریق روش فراترکیب کارکردهای سیاستی نظام حکمرانی خدمات رسانه‌ای صوت و تصویر ایران شناسایی و دسته‌بندی شدند. در مرحله دوم، با تجزیه‌وتحلیل اسناد سیاستی بالادستی صوت و تصویر در ایران، نهادها و تعاملات آن‌ها شناسایی و کارکردهای سیاستی به آن‌ها تخصیص داده شد. با توجه به نتایج این پژوهش، مهم‌ترین کارکردهای سیاستی در نظام حکمرانی خدمات رسانه‌ای صوت و تصویر ایران عبارتند از: توسعه و تقویت آموزش و پژوهش، حمایت، نظارت، ارزیابی، مقابله، توسعه محیط کسب‌وکار، فرهنگ‌سازی و ترویج، سامان­دِهی مجوزها و پروانه‌ها، سیاست‌گذاری، قانون‌گذاری، تنظیم‌گری. همچنین، نتایج تحلیل اسناد بالادستی صوت و تصویر در ایران حاکی از وجود کاستی‌هایی در نظام حکمرانی خدمات رسانه‌ای صوت و تصویر ایران است که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از: عدم شفافیت در سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری، کم‌کاری در فرهنگ‌سازی و ترویج، بی‌توجهی به تربیت نیروی انسانی متخصص و پژوهش، عدم توجه به توسعه فضای کسب‌وکار، تعدد نهادها در مجوزدهی و تداخل وظایف آن‌ها و مشارکت اندک بخش خصوصی در سیاست‌گذاری. این تحلیل به شناسایی هرگونه ناسازگاری، همپوشانی یا تضاد در نقش‌ها و سیاست‌های این نهادها کمک می‌کند و به درک بهتری از نحوه سازمان‌دِهی یک نظام حکمرانی برای خدمات رسانه‌ای صوت و تصویر منجر می‌شود