مرجعیت روشنفکران و گروههای مرجع: شهرت یا اندیشه؛ با نگاهی به بند ششم سیاستهای کلی خانواده
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه ازاد دهاقان، ایران
2 دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه ازاد دهاقان، ایران.
3 دانشیار گروه ارتباطام اجتماعی دانشگاه تهران، ایران
doi
10.30507/jmsp.2024.461334.2733چکیده
در تحقیق حاضر، عوامل فرهنگی ـ اجتماعی مؤثر بر میزان مرجعیت سلبریتیها و روشنفکران در میان جوانان شهر شیراز، مرکز مرکز فرهنگ و ادب، بررسی شده است. در این پژوهش از روش پیمایشی استفاده شد. با استفاده از نمونهگیری خوشهای چندمرحلهایِ متناسب تعداد 387 نفر نمونه انتخاب شده است. برای بررسی روایی از تحلیل عاملی و برای پایایی از روش اعتبار سازه استفاده شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد در میان جوانان و نوجوانان پایگاههای پایین جامعه، سلبریتیها اقبال بیشتری دارند. میزان شهرت موجب مرجعیت سلبریتیها میشود. افراد سنتی به سلبریتیها کمتر گرایش دارند (این امر منجر به تضاد بین جوانان و نوجوانان و اعضای سنتی خانواده و در نتیجه شکاف نسلی میشود)؛ سرمایۀ اجتماعی بالا موجب گرایش بیشتر به سلبریتیها میشود؛ دینداران کمتر طرفدار سلبریتیها و روشنفکراناند؛ سرمایۀ فرهنگی کمتر موجب گرایش به سلبریتیها و روشنفکران میشود؛ دنیای مدرن با نیازسازی برای افراد، بهویژه جوانها، آنها را بهسمت مرجعیت سلبریتیها سوق میدهد؛ شکست در آمال و آرزوها موجب گرایش بیشتر به سلبریتیها میشود؛ فضای مجازی نقش بنیادین در گرایش به مرجعیت سلبریتیها دارد؛ افزایش آگاهی عمومی موجب کاهش مرجعیت سلبریتیها و افزایش گرایش به روشنفکران میشود؛ و در نهایت مردان بیشتر از زنان به سلبریتیها تمایل دارند. در تحقیقات آینده، از نتایج این مطالعه میتوان در ارتباط با جزء چهارمِ بند ششم سیاستهای کلی نظام در زمینۀ اصلاح الگو در خانواده بهره برد.
