واکاوی دیدگاه‌ها و رفتار کشاورزان نسبت به حفاظت از منابع آب زیرزمینی: مطالعه موردی دهستان بالادربند، استان کرمانشاه

نویسندگان

1 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، ایران

doi
10.22034/iaeej.2020.229358.1522
چکیده

در اغلب مناطق ایران، کشاورزی وابسته منابع آب زیرزمینی است. میزان برداشت از منابع زیرزمینی تا حد زیادی به طرز نگرش، دانش و رفتارهای مدیریتی کشاورزان در حفاظت از منابع بستگی دارد. در پژوهش حاضر دیدگاه‌ها و رفتار کشاورزان دهستان بالادربند شهرستان کرمانشاه نسبت به حفاظت از منابع آب زیرزمینی بررسی و تحلیل شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل کشاورزان آبی‌کار دهستان بالادربند در سال زراعی 97-98 بود (750=N). حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 254 نفر برآورد شد. این پژوهش به روش پیمایشی و با استفاده از ابزار پرسشنامه انجام گرفته است. روایی پرسشنامه به‌وسیله‌ی کارشناسان و متخصصان مربوطه مورد تأیید قرار گرفت. اعتبار سازه‌ها نیز با استفاده از ضریب‌های آلفا (0/7>α)، پایایی ترکیبی (0/7<CR) و میانگین واریانس استخراج شده (0/5<AVE) تأیید شد. برای تجزیه و تحلیل داده ­ها از نرم‌افزارهای SPSSver20 و AMOSver20 و ArcMap ver10.2استفاده شد. تحلیل نتایج اثرات مستقیم و غیر مستقیم مدل پژوهش نشان داد که سازه‌های کنترل رفتاری، خودکارآمدی، دانش و آگاهی، قصد رفتاری، هنجار ذهنی و نگرش به ترتیب اثرگذاری در رتبه‌های اول تا ششم قرار گرفتند. یافته‌های این پژوهش می‌تواند مورد استفاده مدیران و برنامه‌ریزان در مدیریت بهتر منابع آب زیرزمینی در منطقه مورد مطالعه قرار گیرد.