فراتحلیل مطالعاتِ رضایتمندی ساکنان از پروژة مسکن مهر در راستای تحقق سیاستهای کلی مسکن
نویسندگان
1 دکتری رشته شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استاد گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 استاد گروه شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.30507/jmsp.2023.406545.2609چکیده
سیاستهای کلی مسکن که در سال 1389 ابلاغ شد، بر تأمین مسکن گروههای کمدرآمد و نیازمند (بند سوم)، حمایت از تولید طرحهای حرفهای، انبوه و صنعتی مسکن (بند ششم) و رعایت ارزشهای فرهنگی و حفظ حرمت و منزلت خانواده در معماری مسکن (بند هشتم) تأکید کرده است. در همین راستا، طرح مسکن مهر به منظور پاسخگویی به نیاز جامعه به مسکن ارزانقیمت در دستورکار دولت نهم قرار گرفت. یکی از موضوعات بسیار مهم، ارزیابی این طرحها و بررسی میزان رضایت ساکنان از پروژههای عظیم مسکنسازی در کشور است. لذا هدف از پژوهش حاضر تحلیل پژوهشهای انجامشده در زمینۀ میزان رضایتمندی ساکنان از مسکن مهر است. به این منظور، مطالعات صورتگرفته در سراسر کشور، طی سالهای 1391 تا 1400 گردآوری و بررسی شد. از این تعداد پژوهش، در مجموع 22 مورد که از طیف پنجگزینهای لیکرت استفاده کرده بودند، دارای ویژگیهای سنجش فراتحلیل شناخته شدند. پس از بررسی محتوایی مقالات و تعیین چهار مؤلفۀ رضایتمندی سکونتی، شامل کیفیت مسکن، ویژگیهای اقتصادی ـ اجتماعی، ویژگیهای کالبدی ـ فضایی و ویژگیهای زیستمحیطی واحد همسایگی، میانگین کلی رضایتمندی در نرمافزار CMA برآورد شد. نتایج نشان میدهد میزان رضایت ساکنان از این پروژه در فاصلۀ اطمینان 95 درصد، معادل 2.87 بوده که پایینتر از میانگین نظری (3) است. میزان رضایت از کیفیت مسکن و ویژگیهای کالبدی ـ فضایی، اقتصادی ـ اجتماعی و زیستمحیطی بهترتیب 2.87، 2.88، 2.93 و 3.22 است. بنابراین وضعیت رضایت از مسکن مهر بهویژه در ابعاد کیفیت واحد مسکونی و ویژگیهای کالبدی ـ فضایی با حد مطلوب فاصله دارد. تأمین مسکن فقط از طریق ساختمانسازی تعریف نمیشود، بلکه مؤلفههای رضایتمندی شهروندان نیز باید در دستورکار برنامههای مسکنسازی قرار بگیرد.