آموزش بازداری پاسخ، توانایی برنامهریزی و سرعت پردازش به کودکان مبتلابه اختلال نارسایی توجه/ بیشفعالی: مقایسه رویکرد توانبخشیشناختی-حرکتی با دارودرمانی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی دانشگاه سمنان
2 استادیار روانشناسی دانشگاه بجنورد
3 دانشیار علومتربیتی دانشگاه سمنان
4 دانشیار روانشناسی بالینی دانشگاه سمنان
doi
10.22054/jcps.2017.7131چکیده
اختلال نارسایی توجه/ بیشفعالی به عنوان یک اختلال عصبی- رشدی، علاوه بر نشانههای رفتاری خاص با نقص در کارکردهای شناختی همراه است. پژوهش حاضر با هدف مقایسهی اثربخشی دو رویکرد توانبخشی شناختی- حرکتی و دارو درمانی در بهبود کارکردهای اجرایی کودکان مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی انجام شد. این یک مطالعه نیمه آزمایشی با سنجشهای پسآزمون و پیگیری بود که در یک طرح یکسر کور سه گروه را باهم مقایسه میکرد. 48 کودک مبتلا به اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی به شیوه نمونهگیری ملاکی انتخاب و بر اساس شدت اختلال همتا شده و به طور تصادفی به سه گروه توانبخشی شناختی- حرکتی (16 نفر)، دارو درمانی (16 نفر) و کنترل فعال (16 نفر) گمارده شدند. تمام شرکتکنندگان توسط فرم کوتاه سه خردآزمونی هوش وکسلر کودکان- تجدیدنظرشده و آزمونهای رنگ-واژه استروپ، برج لندن و رمزنویسی وکسلر مورد آزمون قرارگرفتند و والدین آنها، این کودکان را با پرسشنامه علائم مرضی کودک-4 (CSI-4) رتبهبندی نمودند. دادهها با استفاده از تحلیل ورایانس چند متغیری و آزمونهای تی وابسته با تصحیح بن فرونی به عنوان آزمونهای تعقیبی، تحلیل شدند. توانبخشی شناختی حرکتی به طور معناداری منجر به تغییرات موثر و پایدار در عملکرد آزمودنیها در مولفههای کارکرد اجرایی اعمّ از بازداری پاسخ، برنامهریزی و سرعت پردازش شد و تنها در مولفه سرعت پردازش، تغییرات ایجاده شده در مرحله پیگیری افت معنادار به سطوح پایینتر را نشان داد. بعلاوه، با وجود عملکرد بهتر کودکان گروه توانبخشی شناختی- حرکتی نسبت به گروه دارودرمانی، تغییرات ایجاد شده به لحاظ آماری معنادار نبود. به طور کلی این یافتهها بیانگر آن بود که توانبخشی شناختی- حرکتی رویکرد اثربخشی در درمان اختلال نارساییتوجه/بیشفعالی است و میتوان از آن به عنوان یک فندرمانی مکمل دارودرمانی استفاده کرد.