نیت و رفتار بکارگیری برچسب‌ها و پیکتوگرام‌های آفت‌کش‌ها در میان کشاورزان شهرستان اردبیل: کاربرد نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی آب و مدیریت کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مدیریت کشاورزی، گروه مهندسی آب و مدیریت کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22034/iaeej.2020.230548.1525
چکیده

برچسب‌ها و پیکتوگرام‌ها اولین منبع اطلاعاتی برای استفاده ایمن آفت‌کش‌ها می‌باشند. هدف این پژوهش، بررسی نیت و کاربست استفاده از برچسب‌­ها و پیکتوگرام‌های آفت‌کش‌ها در میان کشاورزان شهرستان اردبیل است. جامعه آماری تحقیق، کشاورزان گندم‌کار و سیب‌زمینی‌کار (4964 نفر) می‌باشد. نمونه ­ای متشکل از 200 کشاورز انتخاب و داده ­های لازم به روش نمونه­ گیری چند مرحلهه ای برای سال زراعی 98-97 جمع ­آوری شد. پرسشنامه استاندارد نظریه رفتاری برنامه ­ریزی شده با انجام اصلاحاتی به ­عنوان ابزار تحقیق استفاده شد. روایی محتوایی ابزار تحقیق با بهره‌گیری نظرات اعضای هیأت علمی دانشگاه و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. مطابق یافته‌ها، پاسخگویان دارای نگرش نسبتاً مثبت، هنجارهای ذهنی و نیت استفاده قوی برای استفاده از برچسب و پیکتوگرام­ های آفت­کش­ ها بودند ولی رفتار استفاده از آن‌ها نسبتاً ضعیف بود. متغیرهای نگرش، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری درک شده، تأثیر مثبت و معنی‌داری بر نیت استفاده نشان دادند. کنترل رفتاری درک شده تأثیر مثبت و معنی‌داری بر رفتار استفاده داشته است ولی تأثیر نیت استفاده بر رفتار معنی‌دار نبود. نهایتاً، سازه‌های نگرش، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری توانستند 58 درصد از تغییرات نیت استفاده از برچسب و پیکتوگرام‌ها را تبیین نمایند و سازه‌های کنترل رفتاری و نیت استفاده نیز 63 درصد از تغییرات رفتار استفاده از برچسب و پیکتوگرام‌ها را تبیین نمودند.