تحلیل عوامل مؤثر بر رفتار کشاورزان در بکارگیری سامانه آبیاری کم‌فشار در استان آذربایجان شرقی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

3 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

doi
10.22034/iaeej.2020.228394.1520
چکیده

مدیریت صحیح آبیاری به­ ویژه مدیریت مصرف در سطح مزرعه، کلید تضمین امنیت آب و در نتیجه امنیت غذایی است.یکی از سازوکارهای اصلی در مدیریت بهینه مصرف آب، استفاده از فناوری­ های مرتبط برای دستیابی به بهره­ وری بالا می­ باشد. در سال­ های اخیر فناوری آبیاری کم ­فشار به‌عنوان یکی از روش­ های نوین بهبود راندمان آبیاری سطحی مورد توجه قرار گرفته است، از این­ رو، پژوهش حاضر با هدف تحلیل عوامل مؤثر بر رفتار کشاورزان در بکارگیری سامانه آبیاری کم ­فشار در استان آذربایجان شرقی انجام شده است. جامعه آماری تحقیق، کشاورزان استان آذربایجان شرقی به تعداد 112010 نفر بودند که بر اساس فرمول کوکران، نمونه 393 نفری از آن‌ها با استفاده از روش نمونه­ گیری چندمرحله ­ای انتخاب گردید. برای تجزیه و تحلیل داده ­ها در این بخش از نرم ­افزارهای SPSS20 و AMOS21 استفاده شد. به‌منظور درک بهتر عوامل اصلی تأثیرگذار بر رفتار بکارگیری سیستم آبیاری کم­ فشار، مدل تحقیق بر مبنای نظریه تجزیه‌یافته رفتار برنامه­ ریزی شده پایه ­ریزی شد. نتایج تجربی پژوهش با استفاده از مدل­ سازی معادلات ساختاری نشان داد که نظریه تجزیه­ یافته رفتار برنامه ­ریزی شده از اثربخشی و کارایی مناسبی برای پیش ­بینی رفتار کشاورزان در استفاده از فناوری آبیاری کم فشار برخوردار بوده و متغیرهای سازگاری، مزایا، تسهیل­ کننده­ ها، خودکارآمدی، رسانه­ ها، نگرش، هنجار ذهنی و کنترل رفتاری در حدود 63 درصد از واریانس آن را تبیین نمودند.