فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بابونه آلمانی (Matricaria chamomilla L.) گیاهی دارویی با کاربردهای بسیار است. بخش مهمی از خواص دارویی این گیاه به کمیت و کیفیت اسانس آن بستگی دارد. در مناطق خشک، روش کم‌آبیاری یک راهبرد مدیریتی حیاتی برای بهینه‌سازی مصرف آب و افزایش بهره‌وری است و می‌تواند باعث افزایش غلظت متابولیت‌های ثانویه در گیاهان دارویی شود. همچنین کاربرد برگی برخی از ترکیبات ممکن اثر القایی در بالا بردن متابولیت‌های دارویی داشته باشد. این آزمایش به‌منظور بررسی اثر کم‌آبیاری و ترکیبات محرک بر عملکرد کمی و کیفی بابونه آلمانی به‌صورت اسپلیت‌پلات در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1400 در دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان انجام شد. فاکتور اصلی، تیمار کم‌آبیاری در سه سطح شامل آبیاری پس از ۶۰ (شاهد)، ۸۰ و ۱۰۰ میلی‌متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A و فاکتور فرعی، محلول‌پاشی چهار نوع محرک (الیسیتور) شامل شاهد (آب مقطر)، سوربیتول، مانیتول و اتانول بود. نتایج نشان داد که با افزایش شدت کم‌آبیاری، عملکرد وزن خشک و تر کاهش، اما درصد و عملکرد اسانس، وزن خشک گل و میزان کامازولن به‌طور معنی‌داری افزایش یافت. محلول‌پاشی با محرک‌ها، به‌ویژه سوربیتول، اثرات منفی تنش خشکی را تعدیل و بر عملکرد کمی و کیفی اسانس تأثیر مثبت گذاشت. بالاترین میزان اسانس (57/1 درصد) و کامازولن (86/1 درصد) در تیمار ترکیبی کم‌آبیاری شدید (۱۰۰ میلی‌متر تبخیر) و کاربرد سوربیتول مشاهده شد. به‌طورکلی، استفاده هم‌زمان از تنش ملایم خشکی و محلول‌پاشی سوربیتول می‌تواند به‌عنوان یک راهکار مدیریتی مؤثر برای افزایش بازده اقتصادی اسانس بابونه توصیه شود.