چالش‌‌های حقوقی و عملیاتی کارآفرینی اجتماعی در ایران با تأکید بر خط‌مشی و سیاست‌‌های کلان دولت

نویسندگان

1 استاد، گروه اقتصاد منابع و انرژی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 پسا دکتری رشته جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه علوم سیاسی و حقوق، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.30507/jmsp.2023.382429.2528
چکیده

  کارآفرینی اجتماعی یکی از زمینه‌‌های مهم حل مسائل اجتماعی و اقتصادی کشور است؛ با این حال، کارآفرینی اجتماعی، به‌دلیل وجود چالش‌هایی پیش‌روی آن، هنوز در ایجاد تحولات مطلوب در کشور چندان موفق نبوده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش‌‌های کارآفرینی اجتماعی با تمرکز ویژه بر برنامه‌‌ها و سیاست‌‌های کلان دولت و همچنین عرضۀ مجموعه‌‌ای از توصیه‌‌ها و راهبردها به دولت برای تقویت این زمینۀ کارآفرینی انجام شد. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی است. ابزار گردآوری اطلاعات مصاحبۀ ساختاریافته است. جامعۀ آماری تحقیق را صاحبان کسب‌وکارهای اجتماعی، مدیران دولتی و خصوصی، و کارشناسان دانشگاهی تشکیل دادند. با استفاده از روش نمونه‌‌گیری هدفمند و با اشباع نظری، پانزده کارشناس انتخاب شد. برای تحلیل اطلاعات از روش کیفی، و کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. کدگذاری‌‌ها با نرم‌‌افزار مکس‌‌کیودا (2020) انجام شد. نتایج پژوهش و کدگذاری‌‌ها موجب شناسایی 56 مفهوم در قالب کدگذاری باز، 33 مقولۀ محوری و چالش فرعی در قالب کدگذاری محوری و 3 مقولۀ اصلی در قالب کدگذاری انتخابی شد. براساس نتایج، چالش‌‌های کارآفرینی اجتماعی در ایران شامل سه موضوع اصلی است: 1. چالش‌‌های سیاست‌‌گذاری و جنبه‌‌های حقوقی/ دولتی؛ 2. چالش‌‌های آگاهی اجتماعی، اقتصادی، آموزشی و فرهنگی؛ 3. چالش‌‌های پشتیبانی نهادی و عملیاتی. با توجه به این چالش‌‌ها، مجموعه‌‌ای از نُه راهبرد و توصیه به دولت و نهادهای نظارتی کشور بیان شده است. اصالت و نوآوری پژوهش در شناسایی چالش‌‌های سیاستی، قانونی، حقوقی و عملیاتیِ کشور است و به دولت و نهادهای نظارتی کشور توصیه‌‌های عملی برای غلبه بر این چالش‌ها بیان می‌کند.