نگاهی نو به احوال و آثار امام‌بخش صهبایی دهلوی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.48308/hlit.2024.233793.1271
چکیده

نقد آثار برجسته در تمام اعصار آفرینش‌های ادبی حضور داشته است. در قرن دوازدهم هجری امام‌بخش صهبایی یکی از سخنوران و نویسندگانِ نامی فارسیِ شبه‌‌قاره در قرنِ دوازدهم هجری و هیجدهم میلادی به شمار می‌رود که در زمینه‌های نقد ادبی، شرح‌نویسی، دستورنویسی و شاعری سرآمد روزگار خود بود، اما بر خلاف ارزش‌های فراوانی که دیدگاه‌ها و آثار صهبایی دارد، تا کنون آن‌طور که باید به زندگی و آثار او پرداخته نشده است. معرفی امام‌بخش صهبایی، آثار و نقش تأثیرگذار شاگردان او در ترویج زبان فارسی در شبه‌قاره مهم‌ترین رهاورد این پژوهش است.علاوه بر این از رهگذر این پژوهش نقش صهبایی در  قلمرو شرح‌نویسی و عرصه‌های دیگری چون  نقد ادبی و مباحث زبان‌شناختی  مشخص می‌شود. در این پژوهش برآنیم با رویکرد تحلیلی و توصیفی، زندگی و  نتایج  کوشش‌های جان‌فرسای صهبایی را هم به لحاظ تربیت شاگردان برجسته و هم به یادگار گذاشتن آثار گران‌سنگ، از طریق استناد و مراجعه به منابع مؤثق، اعم از  فارسی و اردو  مورد بررسی قرار دهیم.