فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پرفشارهای جنب حاره‌ای یکی از عناصر اصلی در استخوان‌بندی گردش عمومی جو است. جابه‌جایی سالانة این پرفشارها اثر بسیار مهمی بر پراکنش و توزیع زمانی و مکانی بارش و دما در پهنة بزرگی از سیارة زمین دارد. این کمربند پرفشاری که تعیین‌کنندة کمربند خشک سیارة زمین است، به‌صورت سلول‌های منفردی که مکان‌گزینی آنها ارتباط نزدیکی با امواج بزرگ‌مقیاس بادهای غربی و شرایط توپوگرافی و پراکنش آب‌ها و خشکی‌ها دارد‌، ظاهر می‌شود. در این مقاله سعی شده است اثر جابه‌جایی مکانی سلول پرفشار عربستان بر بارش‌های شدید بخش جنوبی و جنوب غربی کشور تحلیل شود. به‌همین منظور، 41 سامانة بارشی شدید و موقعیت قرار‌گیری هستة مرکزی سلول پرفشار عربستان در ترازهای 1000، 700، 850 و 500 هکتوپاسکال تعیین شد. به‌طور تقریبی در تمام ترازهای بررسی‌شده، هستة مرکزی پرفشار بر روی دریاهای گرم عمان و عرب قرار داشت. در تمام این سامانه‌های بارشی، مؤلفه‌های مداری باد بر روی دریای عرب و عمان شرقی و مؤلفة نصف‌النهاری آنها شمالی بود که بیان‌کنندة فرارفت گرما و رطوبت از روی این دریاها به‌داخل کم‌فشار سودان است. بیشترین مقدار نم ویژه بر روی اتیوپی و جنوب دریای سرخ قرار داشت که بر اثر جریان‌های جنوبی زبانة کم‌فشار در تراز دریا و جریان‌های جلو ناوه در ترازهای بالا بر روی ایران فرارفت می‌شود.