اشعار نویافته از شوریده شیرازی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان وادبیات فارسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی ، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

doi
10.48308/hlit.2024.234659.1291
چکیده

هدف بنیادین ما در این مقاله این است که دریابیم با مطالعۀ اسنادی غیر از مکتوبات نیز می‌توان ابیاتی از شاعران را رصد کرد که چه بسا در مجموعۀ اشعار ایشان گرد نیامده باشد؛ چنان که برای شوریده چنین بوده و ما توانسته‌ایم 113 بیت از این شاعر را به دست آوریم که در دیوان وی دیده نمی‌شوند. وانگهی پیامد این جست‌و‌جوها، شناخت و معرفی چهره‌های جدیدی از فرهنگ و هنر کشور است که گاه هرگز در جایی از آن‌ها نامی به میان نیامده است. این پژوهش به شیوۀ منبع‌پژوهی مستقیم انجام شده است و با دشواری و زحمتی تمام، به مدت چند سال، اغلبِ سنگ قبرهای گورستان قدیمی شیراز، نامور به دارالسلام، از نظر گذشته‌اند. ابیات حک‌شده پس از بازخوانی و تصحیح، نهایتاً در نسخه‌های موجود دیوان شاعر کاویده و بررسی شده‌اند و با اطمینان از عدم ضبط در نسخه‌ها، به‌عنوان ابیات نویافته ارائه شده‌اند. مهم‌ترین دستاورد، شناسایی و معرفی بیش از یکصد بیت از اشعار شوریده شیرازی است که با توجه به درج تخلص در آن‌ها، صحت انتسابشان قطعی است. این مهم به تکامل دیوان این شاعر نیز کمک شایانی می‌نماید. دیگر، ماخذیابی تعدادی از حکایت‌ها یا داستان‌های عامیانۀ شیراز است که تا پیش از این شأن تاریخی بودن آن‌ها مشخص نبوده است.