فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکسالی، یک پدیده رایج آب و هواشناسی و یک خطر جهانی فراگیر است. با تغییراقلیم، این احتمال وجود دارد که رویدادهای خشکسالی شدیدتر و مکرر شوند. بنابراین پایش مؤثر خشکسالی حیاتی است. در این مطالعه، پدیده خشکسالی هواشناسی با استفاده از شاخص‌های بارش استاندارد شده (SPI)، شاخص درصد از نرمال بارش (PNPI)، شاخص معیار بارش سالانه  (SIAP) و شاخص ناهنجاری بارش (RAI) موردبررسی و پایش قرار گرفت. به این منظور از داده‌های بارندگی شش ایستگاه‌ باران‌سنجی موجود در حوضه، در دوره آماری 25 ساله استفاده شد. به‌منظور بررسی روند خشکسالی هواشناسی براساس شاخص SPI از آزمون ناپارمتریک من-کندال بهره گرفته شد. سرانجام، توزیع مکانی شدیدترین مقادیر خشکسالی هواشناسی در سطح حوضه با استفاده از روش‌ زمین‌آماری وزن‌دهی معکوس فاصله (IDW) در محیط ArcGIS تهیه گردید. نتایج شاخص SPI حاکی از این است که ایستگاه چرام با کمترین میزان SPI که برابر با 94/3- بود دارای شدیدترین خشکسالی هواشناسی در طول دوره موردبررسی بوده است که مربوط به آبان ماه سال 1387 می‌باشد. فراوانی وقوع خشکسالی براساس این شاخص، حاکی از آن بود که در همه طبقات خشکسالی اتفاق افتاده است. همچنین روند خشکسالی براساس شاخص SPI، حاکی از تشدید خشکسالی در منطقه بوده و این روند در ایستگاه‌های سرفاریاب، امامزاده‌پهلوان، تنگ‌پیرزال و کوشک ضرغام‌آباد در سطح اطمینان 95 درصد معنی‌دار است. شاخص PNPI نشان‌داد که فراوانی طبقه خشکسالی بسیار‌شدید، در منطقه بیش‌تر و بالاترین میزان آن مربوط به ایستگاه فشیان برابر با 33/58 درصد بوده است. براساس شاخص RAI نیز ایستگاه‌های سرفاریاب و امامزاده‌پهلوان با فراوانی برابر 47/46 درصد، دارای بالاترین فراوانی وقوع خشکسالی هواشناسی با طبقه بسیارشدید در حوزه می‌باشند. حاصل از شاخص نرمال بارش سالانه (SIAP) بیانگر وقوع خشکسالی در سال آبی 1387-1386 در اغلب ایستگاه‌های حوضه می‌باشد. همچنین بیشترین دوره تداوم خشکسالی ایستگاه‌های منطقه براساس هر سه شاخص 1 ساله بوده است. براساس نتایج بدست‌آمده از شاخص‌‌ها، خشکسالی هواشناسی در منطقه رخ‌داده و جهت جلوگیری از اثرات آن در آینده موضوع مدیریت منابع آب در منطقه لازم و ضروری است.