فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آتش‌سوزی تهدیدی جدی برای اکوسیستم‌های جنگلی جهان به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک است. درک عوامل کلیدی مؤثر بر وقوع آتش­سوزی برای مدیریت مؤثر و کاهش آن ضروری است. به همین دلیل، این مطالعه با هدف مدل‎سازی خطر وقوع آتش‌سوزی در جنگل­های نیمه‌خشک جنوب استان ایلام انجام‌گرفت. ابتدا نقاط آتش‎سوزی‌های قبلی منطقه با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای MODIS بین سال‌های 1380 تا 1402 استخراج شد. عوامل مؤثر بر وقوع آتش‌سوزی در منطقه در قالب چهار گروه اصلی شامل عوامل توپوگرافی، اقلیمی، پوشش‌گیاهی و انسانی شناسایی شد. برای پیش‌بینی و مدل‎سازی پتانسیل وقوع آتش از مدل‌های جنگل تصادفی و ماشین‌بردارپشتیبان استفاده شد. برای ارزیابی دقت دو مدل از شاخص سطح زیر منحنی (AUC) در نمودار ROC استفاده شد. براساس نتایج، میزان رطوبت‌نسبی هوا، پوشش‌گیاهی، فاصله از جاده و میانگین دمای هوا تأثیرگذارترین و فاصله از جنگل، درصد شیب و جهت جغرافیایی کم‌اهمیت‌ترین عوامل در بروز آتش‎سوزی منطقه مورد‌مطالعه می‌باشند. ارزیابی دقت دو مدل مورد‌بررسی نشان‌داد که مدل جنگل تصادفی (AUC=0.87) دارای دقت بالاتری نسبت به مدل ماشین‌بردارپشتیبان (AUC=0.82) بود. براساس نتایج مدل جنگل تصادفی، بیش از 59 درصد از سطح منطقه دارای خطر وقوع آتش خیلی کم بودند درحالی که کلاس خطر زیاد و خیلی‌زیاد به‌ترتیب 80/1 و 86/0 درصد (به‌ترتیب 750 و 356 هکتار) از مساحت کل منطقه را دربرگرفتند. باتوجه به تمرکز وقوع آتش‌سوزی‌ها در مناطق نزدیک به تنها جاده‌ی‌ عبوری از منطقه، پیشنهاد می‌گردد جهت کاهش و کنترل سریع آتش‌سوزی‌های آتی، اقدامات مدیریتی و تاسیسات اطفا حریق در این منطقه بیش از سایر مناطق باشد.