موانع بکارگیری اطلاعات هواشناسی توسط کشاورزان: یک تحلیل آمیخته
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 استادیار بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 دانشجوی دکتری، بخش ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22034/iaeej.2020.186765.1427چکیده
استفادهی مؤثر اطلاعات هواشناسی اهمیت زیادی در کاهش آسیبپذیری کشاورزان در برابر تغییرات آب و هوایی دارد. هدف کلی این پژوهش شناسایی و تحلیل موانع بکارگیری اطلاعات هواشناسی به وسیلهی کشاورزان است. برای دستیابی به این هدف، پژوهش در دو فاز کیفی و کمی انجام گرفت. هدف فاز اول، شناسایی مفاهیم اولیهی مرتبط با موانع بکارگیری اطلاعات هواشناسی بود. برای این منظور، 12 مصاحبه ی عمیق با کشاورزان شهرستان نقده طبق روش نمونه گیری هدفمند گلوله برفی انجام گرفت. هدف فاز دوم، تلخیص مفاهیم مستخرج از مصاحبه های انجام شده در فاز اول و پیکربندی آنها در قالب عوامل کلی بود. برای این منظور از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. جامعه ی آماری این فاز تمامی کشاورزان شهرستان نقده بوده (9006=N) که تعداد 368 نفر از آنها با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی طبقه ای با انتساب متناسب به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش در این فاز، پرسشنامهای بسته پاسخ بود که از مفاهیم استخراج شده در مرحله ی کیفی استخراج شده بود. روایی ابزار با استفاده از نظرات متخصصان دانشگاهی مورد تأیید قرار گرفت. برای تعیین پایایی نیز از مقادیر همبستگی هر یک از گویهها با کل گویهها استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که موانع بکارگیری اطلاعات هواشناسی شامل "موانع آموزشی ـ ارتباطی"، "موانع هنجاری"، "موانع اطلاعرسانی"، "موانع زیرساختی ـ سیاست گذاری" و "موانع تخصصی و اقتصادی" هستند. این پنج مانع توانستند 54/96 درصد از واریانس موانع بکارگیری اطلاعات و هواشناسی را پیشبینی کنند. در نهایت پیشنهاد شد که از رسانههای جمعی و شبکه های مجازی بهعنوان ابزار تسهیل کنندهی استفاده از اطلاعات هواشناسی استفاده شود.
