نوجوانی و تحول معنا: مقایسه منابع و ابعاد معنای زندگی در دختران و پسران نوجوان

نویسندگان

1 دانشیار فلسفه و کلام اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران.

2 . دانشجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی دانشکده‌ی علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه‌ شهید بهشتی

3 دانشیار روان‌شناسی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی.

4 استادیار روان‌شناسی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی.

doi
10.22054/jcps.2016.4563
چکیده

با وجود تحقیقات متعددی که بر روی تجربه­ی معنای زندگی صورت گرفته است، کماکان این ابهام وجود دارد که منابع معنابخش به زندگی یک نوجوان چیست و نوجوانان دختر و پسر چه تفاوتی از نظر این منابع و نیز ابعاد وجود و جستجوی معنای زندگی با یکدیگر دارند. مطالعه‌ی حاضر منابع و حوزه­هایی که از نظر نوجوانان به زندگی آنها معنا داده، میزان وجود و جستجوی معنای زندگی و نیز تفاوت دختران و پسران در این مولفه­ها را مورد بررسی قرار داده است. در این راستا 416 نوجوان 12 تا 18 ساله (94/15=M، 32/1=Std؛ 3/54 درصد دختر) به دو ابزار برنامه­ی ارزیابی معنای زندگی و پرسشنامه­ی معنای زندگی پاسخ دادند. به منظور تحلیل داده­ها از آزمون­های کای اسکوئر و t  مستقل استفاده گردید. نتایج حاصل حاکی از این است که از میان منابع معنا مطابق با برنامه­ی ارزیابی معنای زندگی به ترتیب، "خانواده" (3/91%)، "ارتباطات اجتماعی" (4/53 %) و "کار و تحصیل" (53%) حوزه­های هستند که با بیشترین فراوانی از سوی نوجوانان به عنوان منبع معنا بخش به زندگی گزارش شده است. همچنین در نمونه­ی مورد پژوهش 7 طبقه­ی جدید از منابع معنای زندگی مورد شناسایی قرار گرفت که از آن میان "فناوری اطلاعات" (15%) و "آینده" (3/12%) بیشترین فراوانی را به خود اختصاص دادند. شرکت­کنندگان دختر و پسر از نظر فراوانی تکرار برخی از منابع معنا و رضایت از این منابع و نیز بعد وجود معنای زندگی با یکدیگر تفاوت معنادار داشتند. این یافته­ها در چارچوب نظریات تحولی و معنای زندگی مورد بحث قرار گرفتند.