مساله فیض در آثار فارابی؛ از آثار ارسطومآبانه تا مستقل
نویسندگان
1 گروه ادیان و فلسفه، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
doi
10.58209/jpt.3.1.47چکیده
بررسی مساله فیض در متافیزیک فارابی، با دشواریهایی همراه است؛ آیا مساله فیض از آموزههای اصلی متافیزیک فارابی است یا باید آن را جنبهای فرعی تلقی کرد؟ در این بحث با دو مشکل اساسی مواجه هستیم: در انتساب دو رساله به فارابی (فصوصالحکم و عیونالمسایل) که دیدگاههای وی درباره مساله فیض را میتوان پیگرفت، تردید شده است. همچنین، آموزههای متافیزیکی فارابی درخصوص مساله فیض، از رسالهای تا رساله دیگر متفاوت هستند. برخی رسالههای فارابی آموزههای خود او در این بحث را نشان میدهند در حالی که برخی دیگر دیدگاههای ارسطو را مطرح میکنند. مشکل دیگر این است که فارابی مساله فیض را تنها در رسالههای متافیزیکی خود مطرح نمیکند؛ بلکه، در نفسشناسی فلسفیاش نیز او به این مساله میپردازد. برای یافتن برونرفتی از این مشکلات، با بررسی آثاری از فارابی که او در آنها به مساله فیض توجه نموده، سعی خواهیم نمود تا به دیدگاههای خود فارابی بیشتر نزدیک شویم.
