واکاوی سیاستهای کلی انرژی و چگونگی اعمال رویکرد اجتماعی در اسناد بالادستی
نویسندگان
1 استادیار، گروه پژوهشی مدیریت و علوم اجتماعی، پژوهشکده مطالعات سیاستگذاری و حکمرانی، پژوهشگاه نیرو، تهران، ایران
2 استادیار، گروه پژوهشی مدیریت و علوم اجتماعی، پژوهشکده مطالعات سیاستگذاری و حکمرانی، پژوهشگاه نیرو، تهران. ایران
doi
10.30507/jmsp.2023.354524.2467چکیده
سیاستگذاری صحیح در حوزه انرژی برای دستیابی به اهداف توسعه پایدار، مستلزم منظور کردن طیف متنوعی از ملاحظههای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی است. دغدغه اصلی این است که سیاست انرژی تحتسلطه رویکرد فنی / فیزیکی قرار داشته و این بهمعنی نادیدهگرفتن و سوءتعبیر زمینه انسانی و اجتماعی عرضه و تقاضا در سیاستگذاری انرژی است. در پژوهش حاضر کوشیدهایم سیاستهای مندرج در اسناد بالادستی حوزه انرژی و نحوه اعمال رویکرد اجتماعی در سیاستگذاری این حوزه را واکاوی نماییم. بدینمنظور با بهکارگیری روش تحلیل محتوای کیفی قیاسی و استقرایی، مفاد مرتبط با حوزه انرژی مورد بررسی قرار گرفت. یافتهها بیانگر تأکید جدّی سیاستگذاری انرژی بر دو حوزه طرحهای توسعهای و مدیریت مصرف بوده که اگرچه عناصری از رویکرد اجتماعی را دربردارد، اما در موارد زیادی نیز از اتخاذ این رویکرد غفلت شده است. در اسناد اخیر، ذهنیت غالب، حاکی از تمایل نسبی در رویکرد تکنیکی بهسمت رویکرد تکنیکی ـ اجتماعی میباشد. الگوی پیشنهادی پژوهش برای اعمال رویکرد اجتماعی مبتنی بر تجربه برنامهها و در چهارچوب اسناد بالادستی و تحولهای پارادایمی بوده که قابل کاربست در برنامه هفتم توسعه و نیز دیگر رویههای اجرایی مرتبط میباشد.