عوامل تأثیرگذار بر قصد استفاده کشاورزان از زنبور براکون در مبارزه با آفت کرم هلیوتیس (.Heliothis spp)گوجه‏فرنگی در شهرستان طارم

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

2 دانشیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

3 دانشجوی دکتری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، دانشگاه زنجان. زنجان، ایران.

4 استادیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران.

doi
10.22034/iaeej.2019.96423
چکیده

هدف اصلی این تحقیق توصیفی- همبستگی توسعه یک الگوی تئوریکی برای بررسی عوامل تأثیرگذار بر استفاده کشاورزان از زنبور براکوندرمبارزهبا آفت کرم هلیوتیس گوجه ­فرنگی بر مبنای نظریه رفتار برنامه ­ریزی شده بود. جامعه آماری این تحقیق 1666 نفر از تولیدکنندگان گوجه ­فرنگی در شهرستان طارم در استان زنجان بودند که 330 نفر از آنان با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای برای انجام تحقیق انتخاب شد.برای گردآوری داده‌ها از پرسشنامه استاندارداستفاده گردید. روایی صوری پرسشنامه با نظر پانلی از متخصصان مورد تأیید قرار گرفت. روایی سازه (دامنه مقادیر بارهای عاملی از 0/58 تا 0/94 و میانگین واریانس استخراج شده از 0/524 الی 0/677) و پایایی ترکیبی (دامنه مقادیر از 0/766 تا 0/857) ابزار تحقیق نیز از طریق برآورد مدل اندازه­ گیری و پس از انجام اصلاحات لازم به دست آمد. داده­ های گردآوری شده با استفاده از تکنیک چند متغیره مدل ­سازی معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج تجربی تحقیق نشان داد که مؤلفه­ های اصلی مدل پایه نظریه رفتار برنامه­ ریزی شده شامل نگرش، هنجارهای اجتماعی، کنترل رفتاری درک شده و خودکارآمدی اثر مثبت و معنی ­داری بر قصد استفاده از زنبور براکون داشتند و حدود 51 درصد از واریانس آن را تبیین کردند. افزون بر این، پس از وارد کردن متغیر هنجارهای اخلاقی به‌عنوان متغیر اضافی پیش­بینی کننده قصد در مدل توسعه یافته نظریه رفتار برنامه­ ریزی شده، قدرت تبینی-پیش‏ بین‏ کنندگی مدل در حدود هفت درصد افزایش یافت. نتایج این مطالعه نه‌تنها شواهد تجربی بیشتری را برای پردازش شناختی قصد استفاده کشاورزان از روش ­های کنترل بیولوژیک ارائه می­ دهد، بلکه اطلاعات مفیدی را برای تدوین مداخلات مرتبط برای ترویج استفاده از شیوه های پاک/ سبز برای کنترل آفات فراهم می­ نماید.