فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این مطالعه به بررسی اثرات خشکسالی بر کارایی مصرف آب (WUE) در اقلیم‌ و کاربری‌های مختلف استان تهران پرداخته شد. برای محاسبه کارآیی مصرف آب از محصولات تولید ناخالص اولیه (GPP)، تبخیر و تعرق (ET) حاصل از سنجنده مودیس و شاخص خشکسالی پالمر (PDSI) استفاده شد. سپس روند تغییرات شاخص تولید ناخالص اولیه، تبخیر و تعرق، کارایی مصرف آب و خشکسالی در بازه زمانی ۲۰۲۱ـ۲۰۰۱ با استفاده از رگرسیون خطی و آزمون‌های ‌من‌-کندال و شیب تخمین‌گر ‌سن محاسبه و به دنبال آن از پاسخ کارایی مصرف آب به خشکسالی در اقلیم و کاربری‌های مختلف با استفاده از آنالیز همبستگی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصل از بررسی روند تغییرات شاخص‌های ET، GPP و PDSI با آزمون ‌من‌-کندال نشان داد که به ترتیب ۱۵/۸۱، ۲۸/۸۶ ،۸۳/۹۹ درصد افزایش و WUE ۲۴/۷۶ درصد کاهش یافته است که این نتایج توسط آزمون شیب تخمین‌گر سن نیز تأیید شد. بررسی رابطه کارایی مصرف آب و خشکسالی در اقلیم و کاربری‌های مختلف نشان داد که در اقلیم خشک اراضی کشاورزی و بوته‌زار به ترتیب ۸۶/۹۱ و ۹۳/۷۸ درصد رابطه منفی و کاربری مرتع ۹۶/۵۱ درصد رابطه مثبت داشته است. اراضی‌کشاورزی، مرتع و بوته‌زار مربوط به اقلیم نیمه‌خشک به‌ترتیب ۳۸/۸۵، ۲۲/۶۶، ۲۷/۶۴ درصد افزایشی و در کاربری جنگل ۸۷/۸۴ درصد کاهشی بوده است. در اقلیم نیمه‌مرطوب به‌ترتیب ۴۷/۵۳، ۴۸/۶۰، ۴۱/۷۳ درصد از مساحت مورد مطالعه در کاربری‌های‌کشاورزی، مرتع و بوته‌زار رابطه مثبت و ۳۰/۹۱ درصد از کاربری جنگل رابطه منفی داشته است. در اقلیم مرطوب اثرگذاری منفی خشکسالی در ۰۴/۶۶، ۱۵/۶۱ و ۵۶/۵۰ درصد از اراضی کشاورزی، مرتع و جنگل مشاهده شده است. به‌طور کلی با توجه به نتایج ذکر شده، خشکسالی اثر منفی بر کارآیی مصرف آب در استان تهران داشته است و می‌توان گفت که مقاومت اکوسیستم در برابر خشکسالی توسط همبستگی ما‌‌بین شاخص خشکسالی و کارایی مصرف آب مشخص می‌شود.