فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهم‌ترین حوزه‏های مرتبط با آب سیاست‌گذاری آن است. در دهه‏های مختلف در کشور قوانین، سیاست‏ها و برنامه‏های مختلفی درخصوص آب تدوین شده است. هدف از پژوهش حاضر تحلیل گفتمان اسناد بالادستی آب در بازۀ زمانی 1368 تا 1378 است. جامعۀ آماری تحقیق را برنامۀ اول توسعه (1368ـ1372)، سیاست‏های کلی برنامۀ دوم توسعه (1372)، برنامۀ دوم توسعه (1374ـ1378)، سیاست‌های کلی برنامۀ سوم توسعه (1378) و سیاست‌های کلی نظام دربارۀ منابع آب (1378) تشکیل می‌دهد. روش پژوهش نیز تحلیل گفتمان به‌روش لاکلاو و موفه است. پرسش‌های تحقیق عبارت است از: گفتمان حاکم بر اسناد بالادستی آب چه بوده است؟ دال‏های مرکزی، مؤلفه‏‌های گفتمانی، زنجیرۀ هم‌ارزی و غیریت‏سازی حاکم که نشان‌دهندۀ این گفتمان‏‌اند، چیست؟ از چه نظریه‏ای به‌منظور تبیین گفتمان حاکم بر این اسناد استفاده شده است؟ تحلیل این اسناد نشان داد که گفتمان اصلی حاکم بر این دوره ایجاد رشد اقتصادی از طریق رشد بخش کشاورزی است که دالّ اصلی و نقطۀ ثقل این اسناد به‌شمار می‏آید. این امر حاکی از توجه سیاست‌گذاران و تصمیم‏گیران به جنبه‏های کمّی توسعه از طریق تقویت بخش کشاورزی است. این گفتمان با غیریت‏سازی گفتمان توسعۀ اقتصادی در این اسناد خود را نمایان می‏سازد و دال‏های اصلی و شناوری مثل هژمونی گفتمان بازسازی و سازندگی، گفتمان اشتغال آب‏محور و هژمونی گفتمان دولت بهره‏بردار مؤید این گفتمان است. گفتمان مذکور با دال‏های هم‌ارزی مثل رشد و گسترش تولید داخلی در زمینۀ کشاورزی، جلب منابع جهت سرمایه‏‏گذاری و اعطای تسهیلات، و ارتقای اهداف برنامه‏های بخش آب و کشاورزی به‌خصوص در زمینۀ آب و خاک مورد تأیید قرار می‏گیرد.