ارائه چارچوب انتخاب گونه‌های مناسب برای توسعه زیرساخت‌های سبز مناظر صنعتی در مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

2 استادیار گروه مهندسی طراحی محیط‌زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2024.21065.1984
چکیده

صنعت سیمان همواره با اثرات محیط‌زیستی زیان‌بار قابل توجهی شناخته شده است. توسعه زیرساخت‌های سبز پیرامون این صنایع می‌تواند از اثرات منفی محیط‌زیستی این قبیل توسعه‌ها در پیرامون بکاهد. با این حال، چارچوبی سیستماتیک در ارتباط با شیوه انتخاب گونه‌های گیاهی در پیرامون کارخانه‌های سیمان وجود ندارد. هدف این مطالعه ارائه روشی نظام‌مند در انتخاب گونه‌های گیاهی پیرامون کارخانه‌های سیمان است. در این مطالعه، کارخانه سیمان دورود به‌عنوان مطالعه موردی انتخاب شد. در ابتدا مدل مفهومی ارتباط گیاه با محیط در محیط‌های صنعتی معرفی شد. در ادامه، چارچوب عملکردی برای اجرای این مدل مفهومی ارائه شده که مشتمل بر پنج گام است: شناسایی معیارهای مؤثر، معیارهای وزن‌دهی، تدوین فرمول انتخاب گونه‌های گیاهی ایجاد سبد انتخاب و غربالگری گونه‌های گیاهی مناسب. در انتخاب معیارها از دو دسته معیارهای اولیه و ثانویه بهره برده شد. روش غربال معیارهای انتخاب گونه‌های گیاهی دلفی فازی و روش وزن‌دهی به معیارهای انتخابی تحلیل سلسله مراتبی است. نتایج این تحقیق نشان داد که از میان پنج گونه گیاهی بررسی شده، درخت کاج تهران و سنجد، مناسب‌ترین گونه‌های درختی برای این محدوده مطالعاتی می‌باشد، در حالی که درختان گز و چنار نامناسب تلقی می‌شوند. این تحقیق بینش‌های ارزشمندی را برای معماران منظر، مدیران محیط‌زیست و اپراتورهای فضاهای صنعتی به‌خصوص کارخانه‌های سیمان برای ایجاد مناطق سبز پایدار فراهم می‌کند.