فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امنیت، مبارزه با ناامنی و توسعه در جهان کنونی سه مقولۀ بسیار مهم و حیاتی برای دولت‌هاست و به همین دلیل اندیشمندان به‌لحاظ نظری کوشیده‌اند نسبت بین آن‌ها را تبیین کنند. برقراری این نسبت در کشورهای درحال‌توسعه مانند ایران و عراق نیز با توجه به غلبۀ رویکردهای امنیتی و اولویت آن در توسعه، با دشواری‌های بیشتری همراه بوده است. از طرفی خاورمیانه منطقه‌ای ژئوپلیتیکی است که می‌توان وجوه اشتراک مثبت و منفی بسیاری در بین کشورهای آن وجود دارد که موجب ایجاد فرصت‌ها و تهدیدهایی در این منطقه شده است. چالش‌های داخلی منطقه و تهدیدهای بیرونی سبب شده منطقۀ خاورمیانه در وضعیتی شکننده قرار بگیرد. اما قوّت­های داخلی و فرصت­های بیرونی نیز وجود دارد که زمینه‌های هم‌گرایی این کشورها و توسعه و امنیت در منطقه را فراهم آورده است. کشورهای ایران و عراق در خاورمیانه در مسیر هم‌گرایی و روابط متقابل، ظرفیت‌ها و چالش­هایی دارند که برخی از آن‌ها در محیط داخلی و روابط بین این کشورها و بعضی نیز در محیط بیرونی منطقه و جهان ریشه دارد. برای رسیدن به هم‌گرایی باید الگویی براساس این عوامل داخلی و خارجی طراحی کرد که ضمن کاهش چالش­ها به توسعۀ ظرفیت­ها بپردازد. با توجه به اهمیت موضوع در این پژوهش، زمینه­های همکاری امنیتی جمهوری اسلامی ایران و عراق در راستای سیاست‌های کلی نظام بررسی شده است. پرسش پژوهش عبارت است از: زمینه­های همکاری امنیتی در سطوح ملی  و بین‌المللی چه تأثیری در برنامه‌های مبارزه با تروریسم (منطقه­ای و بین‌المللی) در جمهوری اسلامی ایران و عراق داشته ‌است؟ در پاسخ به این پرسش بر این فرضیه تأکید می‏‏­شود که اشتراکات مبارزه با تروریسم، از نظر سیاسی و امنیتی ایران و عراق باعث نزدیک شدن دیدگاه‌های سران دو کشور در جهت تدوام هم‌گرایی آن‌ها در حوزه­های مختلف ازجمله مبارزه با تروریسم شده است. برای آزمون این فرضیه پس از مطالعات تاریخی و نظری لازم ابتدا با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی، ضمن تبیین «نظریۀ هم‌گرایی»، همکار‌ی دولت­های ایران و عراق درخصوص مبارزه با تروریسم و هم‌گرایی آن‌ها بررسی شده است؛ سپس با تحلیل محتوای برنامه‌های امنیتی و مبارزه با تروریسم و در نظر گرفتن عملکرد آن‌ها، تلاش شده با واکاوی واقعیت­های ژئوپولیتیکی منطقه، الگوی هم‌گرایی منطقه­ای طراحی شود.