شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر در توسعۀ دولت الکترونیک با رویکرد سیاست‌های کلی نظام اداری

نویسندگان

1 استادیار، گروه آمار و ریاضی، دانشکده کشاورزی و علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد رودهن، رودهن، ایران

2 دانشجوی دکتری رشته مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، رودهن، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه هوایی شهید ستاری، تهران. ایران

doi
10.30507/jmsp.2022.331126.2387
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر در توسعۀ دولت الکترونیک با رویکرد سیاست‌های کلی نظام اداری در سازمان امور مالیاتی شهر تهران است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش تحقیق، آمیخته است. جامعۀ مورد مطالعه در بخش کیفی 15 نفر از خبرگان و متخصصان و در بخش کمّی 1097 نفر از کارکنان سازمان امور مالیاتی شهر تهران است که با استفاده از روش کوکران، 285 نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. روش نمونه‌گیری در بخش کیفی هدفمند و گلوله‌برفی و در بخش کمّی خوشه‌ای و تصادفی طبقه‌ای بود. برای تحلیل داده‌ها در بخش کیفی از ضریب توافق کندال و در بخش کمّی از تحلیل عاملی تأییدی و تحلیل سلسله‌مراتبی استفاده شد. الگوی پیشنهادی با شش عامل و نوزده مؤلفه ارائه شد. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از پرسش‌نامۀ طراحی‌شده با 54 گویه جمع‌آوری و از طریق نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس، پی‌ال‌اس و اکسپرت چویس  تحلیل شد. با توجه به نتایج حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، برای هریک از عوامل سرمایۀ انسانی، فناورانه، اقتصادی ـ مالی، فرهنگی ـ اجتماعی و سازمانی ـ مدیریتی سه مؤلفه و برای عامل سیاسی ـ قانونی چهار مؤلفه شناسایی شد. با توجه به تأیید شدن ضریب مسیر، آمارۀ t، شش عامل شناسایی‌شده در توسعۀ دولت الکترونیک تأثیر معنادار و مستقیم دارد. همچنین یافته‌های پژوهش نشان داد عامل فناورانه با کسب ضریب وزنی 0.263 اولین و مهم‌ترین عامل مؤثر در توسعۀ دولت الکترونیک است و سپس به‌ترتیب عوامل سرمایۀ انسانی، فرهنگی ـ اجتماعی، سیاسی ـ قانونی، سازمانی ـ مدیریتی و اقتصادی ـ مالی در رتبه‌های بعدی اثرگذاری هستند.