بررسی و تعیین عوامل و راهبردهای استقرار و نهادینه سازی نظام تجاری سازی دستاوردهای فن آورانه (مورد مطالعه: مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی)
نویسندگان
1 عضو هیأت علمی مرکز آموزش عالی امام خمینی(ره)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
2 عضو هیأت علمی مرکز آموزش عالی امام خمینی(ره)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
3 مدیر پژوهشی مرکز آموزش عالی امام خمینی(ره)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
doi
10.22034/iaeej.2019.93524چکیده
به واسطه هزینه بر بودن فعالیتهای تحقیقاتی و آموزشهای مهارتی کشاورزی، عدم توجه به تجاریسازی فنآوریها و دستاوردهای پژوهشی نوعی فرصت سوزی تلقی میشود. تحقیق حاضر با هدف شناخت عوامل داخلی و خارجی تأثیرگذار و مهمترین راهبردهای استقرار و نهادینه سازی نظام تجاریسازی دستاوردهای فن آورانه در مراکز تحقیقات و آموزش کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی به روش پیمایشی و با استفاده از الگوی سواتانجام شد. مدرسین و اعضای هیأت علمی که در پنج سال گذشته حداقل دارای دو طرح پژوهشی بودند، جامعه آماری تحقیق را تشکیل دادند. اعتبار ظاهری ابزار سنجش با اخذ نظرات 10 نفر از کارشناسان و پایایی آن نیز با اندازه گیری ضرایب کرونباخ آلفا تأیید شد. یافتهها نشان داد که جمع ضرایب نهایی «عوامل داخلی» کمتر از صفر (763/0-) است. در محیط درونی مراکز، ضعفها حاکم بوده و نقش آنها در استقرار نظام تجاری سازی در مراکز مورد بررسی، بیش از نقاط قوت آنها می باشد. کمبود زیرساختهای فنی توسعه فنآوری، وابسته بودن شدید مراکز آموزشی و پژوهشی دولتی به اعتبارات دولتی، نبود تعامل مناسب بین مراکز و بخش خصوصیبه ترتیب جدیترین نقاط ضعف مراکز در فرآیند فوق میباشند.نتایج تحلیل فضای بیرونی مراکز نشان داد که جمع ضرایب نهایی عوامل بیرونی کمتر از صفر (0/857-) بوده و در محیط بیرونی بیش از فرصتها، "تهدیدها" حاکم هستند. در این میان بیشترین تهدیدها عبارتند از: کمتر از 2 درصد تولید ناخالص داخلی بودن اعتبارات پژوهشی تخصیصی کشور، بی ثباتی شرایط اقتصادی، اختلال در روابط بین المللی و محدودیت اعتبارات آموزش ضمن خدمت سازمانها. بهطور کلی موقعیت مراکز مورد مطالعه در شرایط اتخاذ "راهبردهای تدافعی" قرار دارد. اهم راهبردهای تدافعی عبارتند از: ایجاد ساختار سازمانی قوی و مطلوب با ردیف اعتباری و پست های سازمانی مناسب برای مدیریت متعالی نظام تجاری سازی در مراکز با حذف یا ادغام برخی واحدهای سازمانی کنونی، توسعه و تجهیز و همراهی با استانداردهای جهانی مزارع، آزمایشگاه ها و کارگاه های آموزشی-پژوهشی مراکز، حمایت دولت از بخش خصوصی برای خرید دستاوردهای فنآورانه بومی از مراکز، استفاده حداکثری از پتانسیل مراجع قانونی برای تصویب قوانین حامی مدرسین و محققین تولیدکننده دستاوردهای تجاریسازی شده و درآمدزا از جمله سختگیری در حفظ مالکیت فکری ایدهها و نوآوری ها، حضور مستمر در بازار فنآوری کشاورزی ملی و بین المللی و برگزاری رویدادهای شتاب، ایده تاب و استارتاپ.
