بررسی و اولویتبندی عوامل مؤثر بر سازگاری بخش کشاورزی با کمآبی (مورد مطالعه: روستای شیرکوه، استان گیلان)
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.29252/aridbiom.2023.20661.1957چکیده
کمآبی و خشکسالی، رونق و توسعه بخش کشاورزی، امنیت غذایی و پایداری سکونتگاههای روستایی را با چالش مواجه ساخته است. طی سالهای اخیر، کاهش آورد رودخانه سفیدرود به استان گیلان، تغییر اقلیم و افزایش تقاضا برای آب، منجر به بروز کمآبی در مناطق روستایی و بخش کشاورزی این استان شده است. در پژوهش حاضر، مؤلفههای اثرگذار بر سازگاری با کمآبی بخش کشاورزی روستای شیرکوه در استان گیلان بررسی گردید. در این راستا، درخت تصمیم جامع با پنج معیار و 37 زیرمعیار طراحی شد. نتایج حاصل از تحلیل نظرات 15 خبره در قالب مقایسههای زوجی با کاربرد رهیافت تحلیل سلسله مراتبی فازی نشان داد که معیار «دانش فنی بهرهبردار» با وزن نسبی 1/33 درصد بیشترین اهمیت را در سازگاری بخش کشاورزی روستای نمونه با کمآبی دارد. همچنین، معیارهای «اقتصادی» و «تنوع درآمدی» به ترتیب با 4/25 و 3/19 درصد در جایگاه بعدی قرار دارند. سه زیرمعیار «توسعه آگاهی و اطلاعات کشاورزان در مواقع بحرانی»، «تبیین راهکارهای سازگاری متناسب با سطح و درک افراد محلی» و «بهرهگیری از سامانه آبیاری پیشرفته» مربوط به معیار «دانش فنی بهرهبردار» با مجموع وزن نسبی 7/44 درصد به ترتیب بیشترین اثر را بر سازگاری بخش کشاورزی منطقه مورد مطالعه دارا میباشند. همچنین، دو زیرمعیار «اشتغال در فعالیتهای متنوع کشاورزی» و «توسعه فعالیتهای مرتبط با گردشگری» بیش از 75 درصد وزن نسبی را در بین زیرمعیارهای تنوع درآمدی به خود اختصاص دادهاند. یافتههای این پژوهش بستر مناسبی جهت شناسایی راهبردهای مناسب برای سازگاری با کمآبی در بخش کشاورزی روستای شیرکوه و تدوین بسته سیاستی فراهم آورده است.