بررسی اثرات حوضچه‌های طراحی‌شده در ارزیابی کمّی و کیفی کاهش تبخیر از طریق الکل‌‌ چرب اکتادکانول در منطقه نیمه‌خشک خرم‌آباد لرستان

نویسندگان

1 دانشیار گروه آبخیزداری دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 استاد گروه شیمی آلی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

4 دانشیار گروه آبخیزداری دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2023.19794.1926
چکیده

در روش‌های استفاده از پوشش‌های نانومتری معمولاً با استفاده از مولکول‌های بلند زنجیر و پخش‌کردن آن­ها روی آب و تشکیل تک لایه­‌های مولکولی می‌توان مقدار تبخیر را کاهش داد. در این پژوهش به بررسی اثرات کمّی و کیفی (پارامترهای شیمیایی و فیزیکی) مونولایر اکتادکانول که در اتانول حل‌شده و به‌عنوان روش شیمیایی کنترل تبخیر در ایستگاه تحقیقاتی هواشناسی دانشکده منابع طبیعی دانشگاه لرستان پرداخته‌ایم. مونولایر مورد نظر به وسیلة اسپری 100 سی‌سی با غلظت 4 درصد بر سطح حوضچه‌­های طراحی‌شده با حجم 8 مترمکعب (ابعاد2×2×2) اسپری شد. نتایج کمّی و کیفی در بازه زمانی دو ماهه بین دو حوضچه شاهد و حوضچه دارای مونولایر اکتادکانول از تاریخ 1/6/1400 تا 30/7/1400 بر اساس آزمون ANOVA، با مقایسه میانگین‌­های توکی و دانکن انجام شد. نمونه مونولایر اکتادکانول به لحاظ تغییرات میزان تبخیر با شاهد اختلاف معناداری در سطح 05/0 داشت. تبخیر تجمعی 2 ماهه تبخیر در حوضچه شاهد و حوضچه دارای مونولایراکتادکانول نشان­دهنده حداکثر مقدار تبخیر در حوضچه شاهد با 559 میلیمتر و مونولایر اکتادکانول با کارایی 20 درصد کاهش تبخیر دارای 455 میلیمتر تبخیر بوده است. پارامترهای کیفی هدایت الکتریکی، درصد اکسیژن محلول مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج داده‌­های کیفیت آب با مقایسه آزمون ANOVA   نشان­دهنده اختلاف غیرمعنادار به دلیل sig بیشتر از 05/0می‌باشد. در مقایسه درصد اکسیژن محلول و هدایت الکتریکی بین میانگین حوضچه شاهد و حوضچه دارای مونولایر اکتادکانول اختلاف قابل توجهی وجود نداشت. یکی از دلایل درصد اکسیژن محلول بیشتر حوضچه شاهد نسبت به حوضچه دارای مونولایر به دلیل امکان تماس با هوا، تابش ورودی بیشتر و وقوع فرآیند بیشتر می‌باشد. نتایج به دست آمده نشان­دهنده کاهش 5 درصدی هدایت الکتریکی و اکسیژن محلول در حوضچه دارای مونولایراکتادکانول نسبت به حوضچه شاهد است. تغییرات دمای سطح آب (پارامتر فیزیکی) با ترمومتر اندازه‌گیری شد که میانگین دمای سطحی آب در حوضچه دارای مونولایر اکتادکانول 4/24 درجه سانتیگراد و در حوضچه دارای مونولایر در حوضچه شاهد 11/23 می‌باشد. از نظر تجربی، تأثیر یک لایه متراکم در کاهش تلفات تبخیر، متناسب با افزایش دمای سطح آب است.