بررسی آزمایشگاهی الگوی جریان و مشخصات دلتا تحت جریان دائمی و غیردائمی

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

2 دانشجوی دکتری مهندسی آب، دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

3 استاد گروه مهندسی سازه‌های آبی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
10.30482/jhyd.2018.58395
چکیده

در این مقاله به بررسی آزمایشگاهی تشکیل و توسعه­ ی دلتا و تأثیر متقابل الگوی جریان و رسوب در مخزن تحت جریان دائمی و غیردائمی آب و رسوب پرداخته می­شود. مشاهدات آزمایشگاهی نشان داد که علی‌رغم وجود تقارن کامل در هندسه و شرایط هیدرولیکی مدل، جریان در ورودی مخزن به صورت تصادفی به یکی از طرفین منحرف شده و یک جریان نامتقارن، اما پایدار در ورودی مخزن ایجاد می­شود. ورود رسوبات و آغاز رسوب‌گذاری در مخزن، منجر به ناپایدار شدن جریان و تغییر جهت جریان خواهد شد. ناپایداری جریان در حالت غیردائمی بیشتر از جریان دائمی است. نتایج نشان داد که با توسعه­ ی دلتا، انحراف دلتا کاهش می­یابد و به سمت تقارن پیش می­رود. پیشروی دلتا به صورت تناوب توسعه­ ی طولی-عرضی بوده و حداکثر میزان کشیدگی دلتا در مراحل ابتدایی آن برابر 8/0 است که با توسعه­ ی دلتا از میزان آن کاسته می­شود. رابطه­ ا­ی برای محاسبه­ ی زمان تغییر جهت جریان بر حسب  پارامتر مشخصه­ ی هیدروگراف استخراج شد. برای بررسی الگوی ته­نشینی رسوبات پارمترهای بدون بعدی به نام طول پیشروی (Xt*)، نسبت انحراف (ψ) و کشیدگی دلتا (η) معرفی شدند و رابطه­ ا­ی برای تخمین طول پیشروی دلتا با استفاده از پارامترهای بدون بعد مؤثر به دست آمد.