مشکلات کثرت‌گرایی دینی با رویکرد نتیجه‌گرایانه

نویسندگان

1 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.58209/jpt.2.1.23
چکیده

کثرت‌گرایی دینی جایگزین مناسبی برای دو رویکرد انحصارگرایی و شمول‌‌گرایی دینی است. اما این رویکرد به لحاظ مبانی، اصول و به ویژه نتایج آن ناپذیرفتنی است. از دلایل مهم برای عدم پذیرش کثرت‌گرایی دینی، می‌توان به نادیده‌گرفتن واقعیت‌های ادیان مختلف؛ عدم توجه به تفاوت‌های مهم درون سنت‌های دینی؛ عبث‌شدن پرسش از مساله حقانیت دینی؛ نسبیت معرفتی و بی‌معنایی حقیقت‌جویی دینی؛ بی‌معنایی وحی و لغو فلسفه نبوت؛ بیهوده‌شدن تفاوت دینداری مقلدانه و محققانه؛ بی‌ارزش‌شدن دینداری و اعتقادات دینی؛ نقض در صفات الهی و توهین به منزلت الهی خدا؛ رشد اباحی‌گری دینی؛ و از بین رفتن هویت دینی مومنان اشاره کرد. پیشنهاد این پژوهش، تامل درباره رویکرد تشکیکی به مساله حقانیت و نجات است؛ به این معنی که دو موهبت حقانیت و نجات به درجات مختلف تشکیک طولی و سلسله مراتبی در همه ادیان وجود دارد؛ اگرچه رستگاری نهایی به تلاش و تقلای خود مومنان وابسته است.