فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از جمله مشکلات امروز در باب اشعار پیشینیان، سرگردان بودن برخی از این اشعار در جُنگ‌ها و تذکره‌های مختلف است. به تکرار با اشعاری مواجه می‌شویم که به چندین شخص منتسب است؛ تا جایی که خواننده از انتساب‌های چندگانۀ این آثار در تاریخ ادبیات، سردرگم می‌شود. غزل معروفی به نام سعدی و البته در دیوان هلالی جغتایی با عنوان مخمس بر غزل سعدی ثبت شده است که با بررسی کلیات سعدی و تفحص در چند نسخۀ خطی، غزل در دیوان سعدی پیدا نشد. غزلی که در تضمین هلالی به دست است، تخلص به نام سعدی نیز دارد. این غزل در دو سفینۀ بیاض تاج‌الدین احمد وزیر و روضة‌الناظر و نزهة­الخاطر عبدالعزیز کاشی، به مهستی نسبت داده شده است. نکتۀ بسیار مهمی که موجب ایجاد تشکیک در این انتساب‌ها می­شود، آمدن این غزل در لباب‌الالباب به نام رفیع مروزی است. با توجه به این که لباب نسبت به همۀ این آثار متقدم است، انتساب غزل به مهستی و سعدی مورد تردید قرار می­گیرد. ضمن اینکه در سه موضع در جوامع‌الحکایات، تاریخ جهانگشای جوینی و مکارم اخلاق از این غزل بیت یا ابیاتی آمده، که با توجه به حدود تاریخی این کتاب‌ها، انتسابش به سعدی غیر ممکن است. دیگر اینکه انتساب غزل به رفیع نسبت به مهستی ارجحیت دارد. چه اینکه غزل مزبور در لباب که متقدم‌تر از نسخه‌های دیگر است به نام رفیع مروزی آمده است.