بررسی و مقایسه ویژگی‌های مورفولوژیکی و بیوشیمیایی نهال‌های یکساله چوج و کنوکارپوس تحت تنش شوری

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری، دانشگاه آزاد اسلامی جهرم، جهرم، ایران

2 استادیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی جهرم، جهرم، ایران

3 استادیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی جهرم، جهرم، ایران

4 استادیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی جهرم، جهرم، ایران

5 استادیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی جهرم، جهرم، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2023.20709.1964
چکیده

مطالعه حاضر با هدف بررسی و مقایسه خصوصیات مورفولوژیکی و بیوشیمیایی گیاهان کنوکارپوس (Conocarpus erectus) و چوج (Salvadora persica) تحت تنش شوری و قابلیت جایگزینی گیاه چوج به‌جای گیاه کنوکارپوس جهت کاشت در فضای سبز انجام شد. نهال‌های کنوکارپوس و چوج 3 ماهه و یکسان از نظر مورفولوژیکی و ارتفاع تهیه گردید. تیمارهای مورد استفاده شامل سطوح شوری (شاهد یا آب شهری، ۲۵۰، ۵۰۰ و ۷۵۰ میلی مولار بر لیتر از نمک کلرید سدیم) بود که بر روی دو گیاه به‌مدت 6 ماه مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار (گلدان) بود. صفات مورفولوژی (وزن‌تر و خشک برگ، وزن‌تر و خشک‌ریشه، قطر ساقه، سطح برگ)، بیوشیمیایی (کلروفیل a و b، پروتئین کل، پرولین، کربوهیدرات کل) و عناصر معدنی (سدیم، پتاسیم، کلسیم و کلر) برای هر گیاه اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد که به‌جز وزن خشک برگ و وزن ‌تر و خشک‌ ریشه، سایر صفات مورفولوژی بررسی شده گیاهان چوج و کنوکارپوس تحت‌تأثیر تنش شوری قرار نگرفت. با افزایش سطوح شوری وزن خشک برگ و وزن ‌تر و خشک‌ ریشه کاهش معنی‌داری نشان داد. تنش شوری اثر معنی‌داری بر کلروفیل a، پروتئین کل، پرولین و کربوهیدرات کل نداشت، ولی کلروفیل b تحت‌تأثیر تنش شوری قرار گرفت و مقدار کلروفیل b با افزایش سطوح شوری افزایش یافت. بیشترین مقدار کلروفیل a و کربوهیدرات کل در گیاه کنوکارپوس و بیشترین مقدار کلروفیل b، پروتئین کل و پرولین در گیاه چوج به‌دست آمد. تنش شوری اثر معنی‌داری بر درصد عناصر معدنی سدیم، پتاسیم، کلسیم و کلر گیاهان چوج و کنوکارپوس نداشت. به‌طور کلی گیاه چوج که تحمل به شوری و خشکی آن بالا می‌باشد، می‌تواند جایگزین مناسبی برای گیاه کنوکارپوس جهت ایجاد پرچین، کاشت در بوستان‌ها و فضاهای سبز باشد، البته حساسیت بیشتر گونه چوج به سرما، رشد کندتر و شکل‌پذیری دشوارتر آن را باید در نظر گرفت.