بررسی ارتباط بین عناصر آب‌وهوایی و مصرف گاز خانگی در استان فارس تحت تأثیر تغییرات اقلیمی

نویسندگان

1 دانشیار برنامه‌ریزی شهری، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 دانشیار، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استادیار آب‌وهواشناسی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

4 محقق پسادکتری آب‌وهواشناسی شهری، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.29252/aridbiom.2023.20690.1960
چکیده

افزایش روزافزون تقاضای انرژی در برابر کاهش منابع فراگیر انرژی به همراه پیامدهای گرمایش جهانی، اهمیت بررسی کمّی تغییرات نیاز سرمایش، گرمایش کشور را در د‌هه‌های گذشته و آینده ضروری می‌سازد. هدف از پژوهش حاضر بررسی میزان گاز مصرفی در استان فارس و ارتباط آن با دمای هوا است. جهت نیل به این هدف، نخست داده‌های دمایی مربوط به دوره (96-1387) از سایت دادة‌‌ irimo.ir استخراج و با اخذ داده‌های مصرفی گاز از ادارة گاز منطقه‌ای استان فارس، همبستگی بین این دو عامل گرفته شد. در ادامه با استفاده از داده‌های دمایی آینده از ECMWRF و معادلات رگرسیون حاصله از همبستگی‌های به دست آمده بین میزان دما و مصرف گاز طی سال‌های گذشته (96-1391) در مراحل قبلی، میزان مصرف گاز برای دوره‌های 2030-2010، 2060-2030 و 2100-2091، محاسبه و با گاز مصرفی در گذشته مورد مقایسه قرار گرفت. بنابر نتایج به‌دست آمده میانگین گاز مصرفی در دوره مشاهداتی بیشتر بوده و طی دوره آینده تحت هر دو سناریو A و B، که شاهد افزایش دما هستیم، مصرف گاز نیز کاهش پیدا کرده است. در ادامه شاخص CPI برای دوره گذشته و همچنین سه دوره یاد شده تحت هر دو سناریو B و A، محاسبه گردید. میانگین نمایه بیکر در سه دوره مورد مطالعه، در سناریو A به ترتیب 97/19، 08/21 و 34/23 و تحت سناریو B 61/19، 62/20 و 33/21 واحد در مقایسه با دوره دیدبانی کاهش یافته که نشان‌دهنده تمایل به سوی شرایط نامطلوب زیست اقلیمی در استان فارس است. نهایتاً با استفاده از مدل ارتفاعی رقومی (DEM) استان فارس و معادله رگرسیون گاز مصرفی در زمان گذشته، ارتباط بین ارتفاع و مصرف گاز در فصول مختلف به‌دست آمد. بنابر نتایج به‌دست آمده، بین دما و ارتفاع در همه فصول ارتباط مستقیم وجود داشته و بیشترین میزان مصرف گاز در ارتفاعات استان و مکان‌هایی که میانگین دمایی پایین‌تری در طول سال دارند، ثبت شده است.