فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تأمین آب با کیفیت در کاربری­‌های مختلف در بخش‌­های شرب، بهداشت و کشاورزی در مناطق خشک کشورمان، با چالش‌های متعددی روبرو است. آب شرب، به دلیل جایگاه راهبردی و حساسیت بالا، به کیفیت مطلوب‌­تری نیاز دارد. حوزة مطالعاتی بجستان از مناطق خشک استان خراسان رضوی است و شهر بجستان در محدودة مرکزی این حوزه واقع شده است. آب کشاورزی از سه رشته قنات با کیفیت مطلوب در سطح دشت و بخش عمدة آب در کاربری‌­های شرب، بهداشت و فضای سبز شهری از آب انتقالی پلایا با کیفیت پایین­‌تر تأمین می‌­شود. از آنجا که بخش اعظم آب زیرزمینی این حوزه با کیفیت مناسب در بخش کشاورزی مصرف می‌­شود، این تحقیق با هدف تحلیل اقتصادی قیمت‌­ها، به ­منظور تعیین قیمت واقعی نهادة آب در کاربری­‌های مختلف و مقایسة نسبت سود به هزینه در تخصیص نوع منبع آبی صورت می‌­گیرد. با توجه به جمعیت 14000 نفری شهر بجستان و سرانة روزانه 3 لیتر به ازای هر نفر، هزینة روزانة 09/42 مترمکعب آب شرب تأمینی، 115441332 ریال است. این در حالی است که هزینة واقعی روزانة آب در بخش بهداشت به ازای این جمعیت، 93.283.042 می‌­باشد. نتایج تحلیل هزینه‌­ها در بخش کشاورزی در محصولات انار، زعفران و پسته نشان داد که نسبت سود به هزینه به ترتیب 87/0، 2/2 و 89/0 می­باشد که نشان از به ­صرفه‌نبودن تولید محصول در این بخش است و در صورت خام­‌فروشی آب توسط کشاورزان به شرکت آب و فاضلاب، حتی به یک‌سوم قیمت واقعی آب شرب، یعنی 914.000 ریال، منجر به کاهش اُفت آبخوان و نیز افزایش سود کشاورزان خرده ­مالک شده و به مدیریت بهینة مصرف و تخصیص آب کمک خواهد نمود.